Mensen die overwegen meer of minder te gaan werken, hebben vaak onvoldoende inzicht in de financiële gevolgen van die keuze. Tegelijkertijd spelen naast geld ook factoren als gezondheid, zorgtaken, werkplezier en een goede werk-privébalans een belangrijke rol. In dit onderzoek brengt het Nibud in kaart welke afwegingen mensen maken bij de keuze om hun arbeidsuren aan te passen en welke rol de WerkUrenBerekenaar (WUB) daarbij speelt. De resultaten zijn relevant voor beleidsmakers, werkgevers, HR-professionals, belangenorganisaties en andere professionals die zich bezighouden met arbeidsparticipatie en financiële redzaamheid.
In dit onderzoek combineren we een analyse van gebruikersgegevens van de WerkUrenBerekenaar met literatuuronderzoek en interviews met gebruikers. We beschrijven hoe de WUB wordt gebruikt, welke financiële en niet-financiële factoren meespelen bij keuzes over arbeidsuren en hoe zorgtaken en life-events die keuzes beïnvloeden. Ook gaan we in op misverstanden rond de opbrengsten van meer werken, de impact van toeslagen en belastingen en de mogelijkheden om voorlichting hierover te verbeteren.
Conclusies in het kort
- Veel mensen hebben een onjuist of onvolledig beeld van de financiële gevolgen van meer of minder werken.
- Het idee dat meer werken nauwelijks loont blijkt hardnekkig, terwijl mensen die minder willen werken de inkomensdaling juist regelmatig onderschatten.
- De keuze om meer of minder te werken wordt sterk beïnvloed door levensfase, gezinssituatie, gezondheid en zorgtaken.
- Financiële overwegingen spelen vrijwel altijd mee, maar zijn meestal niet de belangrijkste reden voor de gemaakte keuze.
- Opvallend is dat mensen financiële gevolgen vaak pas laat in hun besluitvormingsproces onderzoeken.
- De WerkUrenBerekenaar helpt gebruikers om verwachtingen te toetsen, de gevolgen van verschillende scenario’s inzichtelijk te maken en beter onderbouwde keuzes te maken.
Download het rapport
Achtergronden bij dit onderzoek
Voor dit onderzoek combineerde het Nibud een literatuurstudie, een analyse van gebruikersgegevens van de WerkUrenBerekenaar (WUB) en vijftien diepte-interviews met gebruikers van de tool. De analyse van de gebruikersdata is gebaseerd op ruim 55.000 mensen die de WUB in 2024 volledig hebben doorlopen. De interviews geven aanvullende inzichten in de persoonlijke afwegingen die mensen maken bij de keuze om meer of minder te werken. Daarbij is gekeken naar verschillen in onder meer leeftijd, inkomen, gezinssituatie, arbeidsduur en motivatie om arbeidsuren aan te passen. Het onderzoek is uitgevoerd door het Nibud en bouwt voort op de WerkUrenBerekenaar, die het Nibud samen met Het Potentieel Pakken (HPP) en WOMEN Inc. heeft ontwikkeld om mensen inzicht te geven in de financiële gevolgen van meer of minder werken.
