Het kabinet heeft maatregelen aangekondigd die grote gevolgen kunnen hebben op de kosten van het leven met een beperking of chronische ziekte. In hoeverre deze maatregelen doorgaan, is op dit moment niet met zekerheid te zeggen.
In dit onderzoek kijken we naar de financiële gevolgen van deze voorgenomen maatregelen voor de huishoudportemonnee van mensen met een beperking. Het onderzoek omvat zowel de maatregelen uit het coalitieakkoord als maatregelen uit de vorige kabinetsperiode. We laten zien wat het betekent voor acht verschillende voorbeeldsituaties.
Conclusies in het kort
De effecten variëren sterk, maar lopen al snel op tot extra kosten van meer dan € 100 per maand voor mensen die en/of:
- het hogere eigen risico volledig opmaken
- geen gebruik meer kunnen maken van belastingaftrek voor specifieke zorgkosten
- een hogere eigen bijdrage Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) moeten betalen
- een eigen bijdrage voor wijkverpleging moeten betalen
- huishoudelijk hulp zelf moeten betalen
Als mensen ook nog te maken krijgen met de voorgenomen afschaffing van de IVA-uitkering, dan kunnen deze extra kosten oplopen naar meer dan € 200 tot € 300 per maand. Voor mensen met een laag inkomen worden deze effecten mogelijk gedempt, maar de manier waarop dat gaat plaatsvinden weten we nog niet.
Deze grote effecten komen bovenop de extra kosten die mensen met een beperking of chronische ziekte al hebben, vergeleken met mensen zonder beperking of ziekte. Die meerkosten hebben we in 2024 in kaart gebracht voor een dezelfde voorbeeldsituaties. Daaruit bleek dat de meerkosten uiteenliepen van € 90 tot meer dan € 1.000 per maand.
Achtergronden bij dit rapport
De voorbeeldsituaties zijn opgesteld om met een beperkt aantal situaties een zo breed mogelijke weergave te geven van de meerkosten waar veel mensen met een beperking of een chronische ziekte mee geconfronteerd worden. We kunnen niet aangeven om hoeveel mensen in Nederland het precies gaat. De voorbeeldsituaties zijn opgesteld met input van experts en ervaringsdeskundigen. De resultaten uit dit onderzoek betreffen nadrukkelijk schattingen van de verwachte effecten. De precieze uitwerking van de maatregelen is nog niet bekend. We hebben zo goed mogelijk de effecten ingeschat door onder andere navraag te doen bij de betreffende ministeries.
