Werken levert extra inkomen op, maar brengt ook kosten met zich mee. Deze kosten kunnen niet alleen financieel uitgedrukt worden, maar kennen ook mentale, sociale en fysieke kanten. Daar staat tegenover dat werken niet alleen extra inkomen oplevert, maar ook voor emotionele en sociale verrijking kan zorgen. Toch wegen de financiële aspecten van werken meestal het zwaarst: werken moet lonen.
Door ons complexe belasting- en toeslagenstelsel is de financiële opbrengst van (meer) werken niet altijd optimaal en vaak moeilijk te doorgronden. De discussie focust zich bovendien vaak op de inkomstenkant en maar weinig op de kostenkant. Die kosten zijn er echter wel degelijk en kunnen ook een drempel vormen om meer te gaan werken. In veel analyses wordt wel rekening gehouden met kosten waar specifieke regelingen voor zijn, zoals kinderopvang, maar wordt niet gekeken naar kosten die kunnen ontstaan door het aanvaarden van werk.
Met dit onderzoek De kosten van werken (2026) bieden we verdiepend inzicht in de kostenkant van werken. We bekijken welke kosten er zijn, hoe hoog ze zijn, welke vergoedingen er zijn en of mensen de bijkomende kosten als een drempel ervaren om aan het werk te gaan. In het onderzoek focussen we ons met name op de situatie ‘aan het werk gaan’ vanuit een bijstandsuitkering.
Downloads bij dit rapport
Onze experts bij dit rapport
Achtergronden bij dit rapport
In dit onderzoek is in eerste instantie gekeken naar bestaande literatuur en data, aangevuld met ervaringen van professionals. Voor het onderzoek hebben we gesproken met jobcoaches, werknemersorganisatie FNV en het werkgeversservicepunt van het UWV – zij begeleiden werkgevers bij de werving en selectie van personeel. In een vervolgonderzoek is het interessant om het perspectief van werknemers te bekijken. Hoe ervaren mensen zelf de kosten van werken? En vormen die kosten drempels om (meer) te gaan werken? Deze analyse vormt daarvoor een bruikbaar uitgangspunt.