Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne vangen gemeenten en veiligheidsregio’s in Nederland duizenden Oekraïense ontheemden op onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming. In maart 2027 stopt deze regeling en krijgen deze Oekraïners te maken met aanzienlijk hogere kosten van wonen en leven als zij hier blijven. Om inzichtelijk te maken om welke kosten het gaat, ontwikkelde het Nibud in samenspraak met de provincie Utrecht een speciale workshop die hen daarin meeneemt. Na een succesvolle pilot in Renswoude hebben inmiddels in meerdere gemeenten Oekraïners de workshop gevolgd.
‘Gemeenten hebben behoefte aan een vorm van voorlichting voor hun Oekraïense ontheemden,’ vertelt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen. ‘Wij kunnen helpen hen goed te informeren over wat het betekent om financieel zelfstandig te zijn in Nederland, helemaal nu bepaalde rechten en voorzieningen voor hen binnenkort gaan veranderen. Het kan namelijk een uitdaging zijn om een goed overzicht te krijgen van de reguliere kosten, regels, maar ook toeslagen die er zijn in Nederland. Door inzicht te geven in kosten en mogelijkheden worden financiële teleurstellingen en problemen zoveel mogelijk voorkomen.’
Pilot
Welke vaste lasten kom je tegen bij een eigen woning? Wat betaal je gemiddeld aan energie, verzekering en boodschappen? En hoe verhoudt dit zich tot een inkomen uit werk? Wat zijn toeslagen en hoe vraag je ze aan? Welke financiële ondersteuning biedt de gemeente? In ongeveer 90 minuten legt een ervaren Nibud-docent met behulp van een tolk alle informatie stap voor stap uit. Er is ruimte voor vragen en interactie en de betreffende gemeente licht het lokale beleid en de specifieke context toe, zodat de informatie goed aansluit bij de situatie ter plaatse.
In april verzorgde het Nibud in de gemeente Vijfheerenlanden drie workshopavonden. Petra Verwaaij, projectleider huisvesting bijzondere doelgroepen in Vijfheerenlanden zegt: ‘Wij hebben de workshop als zeer waardevol ervaren. Er was een goede mix tussen informatieoverdracht en zelf actief bezig zijn door de Oekraïners. Zij zijn zich goed bewust geworden van wat het leven in Nederland kost als je niet meer in de opvang woont. De trainers hebben de juiste snaar geraakt, zo merkten we na afloop bij de deelnemers.’
Breed belang
Ook buiten de provincie Utrecht hebben de Nibud-docenten onlangs deze workshop gegeven. Rasa Abdullah is programmamanager opvang Oekraïne bij de provincie Utrecht en ziet dat de behoefte aan toegankelijke en overzichtelijke informatie breder leeft dan enkel binnen de eigen regio: ‘Het is van groot belang dat alle Oekraïense ontheemden in Nederland zo snel mogelijk een realistisch en volledig beeld krijgen van de financiële basisprincipes rondom wonen en leven in Nederland. Daarmee vergroten we hun zelfredzaamheid en verkleinen we de kans op financiële problemen in de toekomst. Het zou daarom waardevol zijn als de Rijksoverheid provincies en gemeenten hierin substantieel ondersteunt.’
