Het kabinet heeft deze week een aantal maatregelen bekendgemaakt waarmee het de gevolgen van de gestegen brandstofprijzen en de verwachte hogere energierekeningen tracht te compenseren. ‘We hebben enige tijd geleden een oproep gedaan voor gerichte maatregelen en zien het als een stap in de goede richting dat het kabinet nu in de eerste plaats kiest voor financieel kwetsbare groepen,’ zegt Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen. ‘De toekomst moet echter uitwijzen of het genoeg is. Ook zijn deze huishoudens natuurlijk gebaat bij structurele oplossingen en daar is nu nog geen sprake van.’
Reiskostenvergoeding
Een van de maatregelen is een verhoging van € 0,02 van de maximale onbelaste reiskostenvergoeding. Werkenden met lagere inkomens die van een auto afhankelijk zijn, kunnen hier baat bij hebben. Het kabinet roept werkgevers op om van deze regeling gebruik te maken, het Nibud sluit zich daar van harte bij aan. ‘Voor werknemers met lage inkomens die nu geen of een te lage reiskostenvergoeding krijgen, kan dit tientallen euro’s per maand schelen,’ stelt Gijsbertsen.
Noodfonds
Ook bereidt het kabinet een noodfonds energie voor zodat de kwetsbaarste huishoudens met een hoge energierekening komende winter hulp kunnen krijgen bij het betalen van die rekening. Voor dit fonds wordt € 195.000.000 beschikbaar gesteld.
‘We weten nog niet hoe dit geld verdeeld wordt en onder welke voorwaarden. Dat bepaalt of het op de goede plekken terecht zal komen,’ zegt Gijsbertsen. ‘Belangrijk is ook dat de uitvoering simpel is en dat huishoudens de ondersteuning niet pas aan het eind van het jaar ontvangen, maar juist vóórdat de rekeningen betaald moeten worden.’
Kanttekening
Het Nibud plaatst een kanttekening bij de herkomst van de financiële maatregelen. De vrijgemaakte bedragen zijn deels eerder gereserveerd voor armoedebeleid. ‘Uiteraard is dit ook armoedebeleid’, concludeert Gijsbertsen, ‘maar het is voor ons nog niet duidelijk of en welke andere bestaande en noodzakelijke plannen binnen dit beleid hierdoor van de agenda zullen verdwijnen.’
Verdere prijsstijgingen
Het kabinet houdt rekening met opschaling van de maatregelen als de gevolgen van de oorlog tussen de VS en Iran nog ernstiger worden. Het Nibud vindt het essentieel om daar tijdig mee te starten wanneer deze crisis langer aanhoudt en ook andere noodzakelijke uitgaven duurder worden. Dit zal ook mensen met inkomens boven het minimum treffen.
‘Er zijn veel huishoudens met heel weinig marge in hun budget, die dit soort prijsstijgingen vrijwel niet kunnen opvangen. Mensen die nu nog wel keuzes kunnen maken, kunnen ook moeite krijgen met het betalen van de energierekening als de inflatie verder oploopt,’ aldus Gijsbertsen.