Nederlanders die meer of minder willen werken, denken pas in een laat stadium na over de financiële gevolgen daarvan. Ook kunnen ze de precieze gevolgen voor hun portemonnee vaak moeilijk inschatten, door de complexiteit van het systeem van belastingen en inkomensondersteuning. Er is dus niet altijd de juiste of voldoende informatie beschikbaar. Dat blijkt uit het Nibud-rapport Meer of minder werken? (2026).
Belangrijkste inzichten
- Mensen weten de financiële gevolgen van meer of minder werken niet goed in te schatten. Het idee dat meer werken niets oplevert of zelfs negatief uitpakt, is hardnekkig. Aan de andere kant lijken mensen die overwegen minder te gaan werken nog weleens te onderschatten hoeveel hun inkomen daalt als zij minder gaan werken.
- Bij de keuze voor meer of minder werken is de financiële afweging belangrijk om te bepalen of de keuze passend is, maar vaak zijn andere drijfveren minstens zo belangrijk. Zoals zorgtaken, vrije tijd, carrière, niet thuis willen zitten.
- De financiële afweging komt vaak relatief laat in het besluitvormingsproces om meer of minder te werken. Soms zelfs als het besluit eigenlijk al is genomen.
- Veel mensen hebben dus al een voorkeur om meer of minder te werken voordat ze de financiële gevolgen goed in kaart hebben gebracht. Hierdoor kunnen ze verrast worden door de gevolgen die hun keuze heeft voor hun huidige inkomen en voor het inkomen op de lange termijn, zoals de hoogte van hun pensioenopbouw.
Werkgevers kunnen helpen bij weloverwogen keuze
Nibud-onderzoeker Guus Wieman: ‘Het is belangrijk dat mensen een weloverwogen keuze kunnen maken over de financiële gevolgen van meer of minder werken. Zo houden ze grip op hun financiële situatie en komen ze niet voor vervelende verrassingen te staan.’
Ook werkgevers kunnen daarbij een grote rol spelen. ‘Vooral door vroegtijdig en proactief in gesprek te gaan met hun werknemers over de mogelijkheden en gevolgen van meer of minder uren werk. Zo kunnen werknemers beter onderbouwde keuzes maken.’ De online tool WerkUrenBerekenaar (WUB) helpt daarbij. De WUB geeft mensen snel inzicht in de financiële gevolgen van meer of minder werken.
Het Nibud pleit al langere tijd voor een eenvoudiger en voorspelbaarder systeem van toeslagen en inkomensondersteuning. Nu komt het regelmatig voor dat mensen niet begrijpen waar ze precies recht op hebben en wanneer dat verandert. Met een eenvoudiger systeem wordt ook makkelijker te overzien wat meer of minder werken precies betekent voor de portemonnee. Dat geeft meer rust en stabiliteit over de huishoudfinanciën.’
