Direct naar content

Koopkracht en betaalbaarheid

Koopkracht en betaalbaarheid

Het leven is kostbaar, het Nibud weet hoe kostbaar. En daarom houden we continu de koopkracht van de Nederlanders in de gaten. Voor ons is het belangrijk om te weten wat er feitelijk in de portemonnee gebeurt. We trekken aan de bel als we zien dat er koopkrachtdalingen aankomen.

  • Relevantie

    Als mensen minder in de portemonnee overhouden dan het jaar ervoor, betekent dit dat ze minder kunnen uitgeven. Ze zouden dan geldproblemen kunnen krijgen.

  • Actualiteit

    De prijzen voor basisbehoeften zoals energie, wonen en boodschappen lopen de laatste tijd hoog op, terwijl stijgingen van lonen en uitkeringen achterblijven.

  • Onze focus

    Huishoudens, en vooral mensen met een laag inkomen, worden hard geraakt door koopkrachtdalingen. Zij moeten daar tegen beschermd worden.

De koopkracht wordt beïnvloed door

  1. Wijzigingen in wet- en regelgeving

    Bijvoorbeeld een verlaging van een belastingtarief, een stijging van een heffingskorting en een verhoging van de energiebelasting.

  2. Veranderingen in inkomens van mensen

    We houden rekening met de gemiddelde cao-loonsverhoging over het hele jaar. Loonsverhogingen door extra periodieken of een nieuwe baan zijn niet meegenomen. Stijgingen van de AOW en de uitkeringen nemen we wel mee.

  3. Verandering in prijzen van goederen en diensten

    De gemiddelde verwachte prijsstijging van een pakket aan goederen en diensten, bijvoorbeeld boodschappen, kleding, benzine, huur en verzekeringspremies.

Koopkrachtplaatjes

Het Nibud vindt het belangrijk dat beleidsmakers rekening houden met wat er in de portemonnee van huishoudens gebeurt. Allerlei regelingen hebben effect op elkaar en komen samen in de portemonnee van de consument.

Voor veel consumenten is het lastig om te zien wat ze nu feitelijk te besteden hebben. En hoe beslissingen van de landelijke en lokale overheid van invloed zijn op hun bestedingsmogelijkheden. Ook beleidsmakers zelf hebben niet altijd zicht op hoe het geheel van alle regelingen uitpakt in de huishoudportemonnee.

Daarom pleit het Nibud ervoor dat dit altijd inzichtelijk wordt gemaakt voordat een regeling wordt ingevoerd. Onze koopkrachtplaatjes op huishoudniveau kunnen daarbij helpen.

Het Nibud pleit voor

  • Makkelijke regelingen

    Nieuwe regelingen en toeslagen moeten het huishoudens juist makkelijker maken om rond te komen, en niet lastiger.

  • Bescherming

    Lage inkomens moeten zoveel mogelijk worden beschermd tegen koopkrachtdalingen.

  • Verhoging van de bijstand

    De bijstand moet omhoog. Dat zorgt voor een duidelijke verbetering van de koopkracht van huishoudens met een laag inkomen.

Betaalbaarheid

Onze uitgavencijfers geven inzicht in de uitgaven en bestedingsmogelijkheden van huishoudens. Dat is belangrijk voor consumenten en voor professionals die rekening moeten houden met betaalbaarheid.

Ook geven de cijfers inzicht in effecten van beleid op de huishoudbegroting. Ook helpen ze om financieel bewust keuzes te maken en financiële risico’s in kaart te brengen. Het Nibud vindt het belangrijk dat mensen afgewogen budgetkeuzes maken en de begrotingen zijn hierbij een belangrijk hulpmiddel.

Actuele ontwikkelingen

  • Duizenden extra klanten kloppen aan bij de voedselbank

    Update

    Steeds meer mensen gaan naar de voedselbank. Sinds januari van dit jaar is het aantal klanten met 15 procent gestegen, dat komt neer op zo’n 6000 huishoudens, schrijft de NOS. Volgens de voorzitter zijn de nieuwe klanten niet alleen mensen met een minimuminkomen, maar kloppen ook steeds meer mensen met een modaal inkomen aan.

    Gepubliceerd op:
  • Nibud: steeds meer hulpvragen

    nieuwsbericht

    Het Nibud krijgt veel vragen van mensen die geen minimuminkomen hebben, maar toch niet rondkomen. Ook (hulp)organisaties kloppen vaker aan.

    Gepubliceerd op:
  • Inflatie 9,6 procent in april

    Update
    Consumentengoederen en -diensten waren in april 9,6 procent duurder dan een jaar eerder, meldt het CBS. In maart was de inflatie 9,7 procent. De prijsontwikkelingen van energie en motorbrandstoffen drukten de inflatie. De prijsontwikkelingen van voeding en accommodaties hadden daarentegen een verhogend effect op de inflatie.
    Gepubliceerd op:
  • Hoe het Nibud omgaat met de hard stijgende inflatiecijfers

    blog

    De inflatie is momenteel historisch hoog, in maart bijna 10%. In dit blog leggen we uit hoe het Nibud omgaat met de hard stijgende prijzen en de bijbehorende cijfers.

    Gepubliceerd op:
  • Salarissen in jaren niet zo hard omhoog als in de huidige cao-afspraken

    Update

    De gemiddeld afgesproken loonsverhoging in de cao’s die deze maand zijn afgesloten, komt volgens voorlopige cijfers uit op 3,3 procent. Dat zegt werkgeversvereniging AWVN tegen NU.nl. De grootste salarisverhoging van de afgelopen jaren is van december 2019, met 3,1 procent erbij. Dat was voor de coronacrisis. Dit jaar zijn tot nu toe 60 cao-akkoorden afgesloten, waarin voorwaarden zijn vastgelegd voor 1,3 miljoen werknemers.

    Gepubliceerd op:
  • Kabinet blijft erbij: geen extra koopkrachtmaatregelen

    Update

    Het kabinet komt niet met meer koopkrachtmaatregelen om specifiek de lage en middeninkomens te helpen. Deze groep profiteert nu het minst van de koopkrachtmaatregelen. De regering wijst vrijwel alle alternatieve koopkrachtvoorstellen van de oppositie van de hand. Die partijen uitten forse kritiek op de voorgestelde btw- en accijnsverlaging voor energie en brandstof.

    Gepubliceerd op:

Projecten van het Nibud

Het Nibud doet verschillende projecten op het gebied van koopkracht en betaalbaarheid. Zo maken we een aantal keer per jaar koopkrachtberekeningen aan de hand van verschillende voorbeeldhuishoudens. Dat doen we om mensen te laten zien wat er het komende jaar gaat veranderen in hun portemonnee en om beleidsmakers te wijzen op die veranderingen.

We kunnen onze koopkrachtberekeningen op maat maken, voor specifieke sectoren en doelgroepen zoals ouderen en chronisch zieken.

Onze uitgavencijfers geven inzicht in de uitgaven en bestedingsmogelijkheden van huishoudens. Dat is belangrijk voor zowel consumenten als voor professionals die rekening moeten houden met betaalbaarheid van bijvoorbeeld kredieten of woonlasten van huishoudens. Het Nibud kan met deze cijfers voorbeeldbegrotingen maken voor elk type huishouden en inkomensniveau.

Onze onderzoeksrapporten

Wat mensen zelf kunnen doen

  • Jaarbegroting maken. Maak minimaal één keer per jaar een jaarbegroting. Bekijk wat er dit jaar verandert aan de inkomenskant en aan de uitgavenkant. Zo weet je wat je het komende jaar te wachten staat en hoeveel ruimte je over hebt. Doorloop het Stappenplan Jaarbegroting maken.
  • Inzicht krijgen in je koopkracht. Het Nibud berekent de koopkracht voor 117 voorbeeldhuishoudens. Vul je gegevens in de Koopkrachtberekenaar in en je ziet direct hoeveel een vergelijkbaar huishouden er gemiddeld op vooruit of achteruit gaat. Belangrijk om te weten, want dan kun je er rekening mee houden.
  • Sparen. Wil je goed voorbereid zijn op een mogelijke koopkrachtdaling? Zorg dan dat je spaargeld hebt opgebouwd dat je kunt inzetten zodra het nodig is. Zo voorkom je financiële problemen. Bekijk hier onze spaartips.

Samenwerken op dit onderwerp?