Direct naar content

Koopkracht en betaalbaarheid

Koopkracht en betaalbaarheid

Het leven is kostbaar, het Nibud weet hoe kostbaar. En daarom houden we continu de koopkracht van de Nederlanders in de gaten. Voor ons is het belangrijk om te weten wat er feitelijk in de portemonnee gebeurt. We trekken aan de bel als we zien dat er koopkrachtdalingen aankomen.

  • Relevantie

    Als mensen minder in de portemonnee overhouden dan het jaar ervoor, betekent dit dat ze minder kunnen uitgeven. Ze zouden dan geldproblemen kunnen krijgen.

  • Actualiteit

    De prijzen voor basisbehoeften zoals energie, wonen en boodschappen lopen de laatste tijd hoog op, terwijl stijgingen van lonen en uitkeringen achterblijven.

  • Onze focus

    Huishoudens, en vooral mensen met een laag inkomen, worden hard geraakt door koopkrachtdalingen. Zij moeten daar tegen beschermd worden.

De koopkracht wordt beïnvloed door

  1. Wijzigingen in wet- en regelgeving

    Bijvoorbeeld een verlaging van een belastingtarief, een stijging van een heffingskorting en een verhoging van de energiebelasting.

  2. Veranderingen in inkomens van mensen

    We houden rekening met de gemiddelde cao-loonsverhoging over het hele jaar. Loonsverhogingen door extra periodieken of een nieuwe baan zijn niet meegenomen. Stijgingen van de AOW en de uitkeringen nemen we wel mee.

  3. Verandering in prijzen van goederen en diensten

    De gemiddelde verwachte prijsstijging van een pakket aan goederen en diensten, bijvoorbeeld boodschappen, kleding, benzine, huur en verzekeringspremies.

Koopkrachtplaatjes

Het Nibud vindt het belangrijk dat beleidsmakers rekening houden met wat er in de portemonnee van huishoudens gebeurt. Allerlei regelingen hebben effect op elkaar en komen samen in de portemonnee van de consument.

Voor veel consumenten is het lastig om te zien wat ze nu feitelijk te besteden hebben. En hoe beslissingen van de landelijke en lokale overheid van invloed zijn op hun bestedingsmogelijkheden. Ook beleidsmakers zelf hebben niet altijd zicht op hoe het geheel van alle regelingen uitpakt in de huishoudportemonnee.

Daarom pleit het Nibud ervoor dat dit altijd inzichtelijk wordt gemaakt voordat een regeling wordt ingevoerd. Onze koopkrachtplaatjes op huishoudniveau kunnen daarbij helpen.

Het Nibud pleit voor

  • Makkelijke regelingen

    Nieuwe regelingen en toeslagen moeten het huishoudens juist makkelijker maken om rond te komen, en niet lastiger.

  • Bescherming

    Lage inkomens moeten zoveel mogelijk worden beschermd tegen koopkrachtdalingen.

  • Verhoging van de bijstand

    De bijstand moet omhoog. Dat zorgt voor een duidelijke verbetering van de koopkracht van huishoudens met een laag inkomen.

Betaalbaarheid

Onze uitgavencijfers geven inzicht in de uitgaven en bestedingsmogelijkheden van huishoudens. Dat is belangrijk voor consumenten en voor professionals die rekening moeten houden met betaalbaarheid.

Ook geven de cijfers inzicht in effecten van beleid op de huishoudbegroting. Ook helpen ze om financieel bewust keuzes te maken en financiële risico’s in kaart te brengen. Het Nibud vindt het belangrijk dat mensen afgewogen budgetkeuzes maken en de begrotingen zijn hierbij een belangrijk hulpmiddel.

Actuele ontwikkelingen

  • Inflatie stijgt naar 10,3 procent in juli

    Update
    Consumentengoederen en -diensten waren in juli 10,3 procent duurder dan in dezelfde maand vorig jaar, meldt het CBS. In juni was de inflatie 8,6 procent. De stijging van de inflatie kwam vooral door de prijsstijgingen van energie en huurwoningen. De inflatie is voor het eerst sinds september 1975 hoger dan 10 procent. Het Nibud verwacht dat momenteel 1 op de 3 huishoudens worstelt met rondkomen. Veel mensen zitten met de handen in het haar. We willen dat de koopkracht een prominente plek krijgt in de kabinetsplannen voor volgend jaar.
    Gepubliceerd op:
  • Lonen nog verder omhoog: gemiddeld al meer dan 3 procent erbij dit jaar

    Update

    In de cao-afspraken die afgelopen maand zijn gemaakt, is de salarisverhoging uitgekomen op 3,8 procent. De gemiddelde loonstijging over de eerste helft van dit jaar komt daarmee uit op 3,1 procent. Dat is in meer dan twintig jaar niet meer voorgekomen, meldt werkgeversorganisatie AWVN aan NU.nl.

    Gepubliceerd op:
  • Energietoeslag voor minima mogelijk nog dit jaar van 800 naar 1300 euro

    Update

    Het kabinet gaat op korte termijn met de gemeenten in gesprek om nog dit jaar iets extra’s te doen voor de koopkracht van mensen met een laag inkomen. Premier Rutte zei in de Tweede Kamer dat ze boven op de 800 euro die ze al kunnen krijgen vanwege de hoge energiekosten, er nog eens eenmalig 500 euro bij kunnen krijgen, meldt de NOS. Het Nibud liet eerder al weten dat het bedrag van 800 euro ontoereikend was.

    Gepubliceerd op:
  • Middeninkomens redden het door hoge energierekening niet meer zonder bezuinigen

    nieuwsbericht

    Mensen met een middeninkomen konden voorheen aardig tot goed rondkomen, maar door de hoge energieprijzen merkt deze groep nu voor het eerst dat het niet meer lukt.

    Gepubliceerd op:
  • Energieprijzen stijgen nog veel meer per 1 juli

    Update

    Essent gaat de variabele tarieven met 25 tot 30 procent verhogen, schrijf de NOS. Afhankelijk van de grootte van het huis en het energieverbruik betekent dat een stijging van tussen 25 tot 90 euro per maand, verwacht Essent. Het Nibud maakt zich zorgen om deze nieuwe prijsstijgingen. Veel mensen konden de verhogingen van begin dit jaar al niet betalen. Met deze verhoging zullen huishoudens met een laag inkomen zo’n 10 tot 15 procent van hun inkomen kwijt zijn aan energie.

    Gepubliceerd op:
  • Duizenden extra klanten kloppen aan bij de voedselbank

    Update

    Steeds meer mensen gaan naar de voedselbank. Sinds januari van dit jaar is het aantal klanten met 15 procent gestegen, dat komt neer op zo’n 6000 huishoudens, schrijft de NOS. Volgens de voorzitter zijn de nieuwe klanten niet alleen mensen met een minimuminkomen, maar kloppen ook steeds meer mensen met een modaal inkomen aan.

    Gepubliceerd op:

Projecten van het Nibud

Het Nibud doet verschillende projecten op het gebied van koopkracht en betaalbaarheid. Zo maken we een aantal keer per jaar koopkrachtberekeningen aan de hand van verschillende voorbeeldhuishoudens. Dat doen we om mensen te laten zien wat er het komende jaar gaat veranderen in hun portemonnee en om beleidsmakers te wijzen op die veranderingen.

We kunnen onze koopkrachtberekeningen op maat maken, voor specifieke sectoren en doelgroepen zoals ouderen en chronisch zieken.

Onze uitgavencijfers geven inzicht in de uitgaven en bestedingsmogelijkheden van huishoudens. Dat is belangrijk voor zowel consumenten als voor professionals die rekening moeten houden met betaalbaarheid van bijvoorbeeld kredieten of woonlasten van huishoudens. Het Nibud kan met deze cijfers voorbeeldbegrotingen maken voor elk type huishouden en inkomensniveau.

Onze onderzoeksrapporten

Wat mensen zelf kunnen doen

  • Jaarbegroting maken. Maak minimaal één keer per jaar een jaarbegroting. Bekijk wat er dit jaar verandert aan de inkomenskant en aan de uitgavenkant. Zo weet je wat je het komende jaar te wachten staat en hoeveel ruimte je over hebt. Doorloop het Stappenplan Jaarbegroting maken.
  • Inzicht krijgen in je koopkracht. Het Nibud berekent de koopkracht voor 117 voorbeeldhuishoudens. Vul je gegevens in de Koopkrachtberekenaar in en je ziet direct hoeveel een vergelijkbaar huishouden er gemiddeld op vooruit of achteruit gaat. Belangrijk om te weten, want dan kun je er rekening mee houden.
  • Sparen. Wil je goed voorbereid zijn op een mogelijke koopkrachtdaling? Zorg dan dat je spaargeld hebt opgebouwd dat je kunt inzetten zodra het nodig is. Zo voorkom je financiële problemen. Bekijk hier onze spaartips.

Samenwerken op dit onderwerp?