Direct naar content

Inkomensondersteuning door de overheid

Inkomensondersteuning door de overheid

Voor veel huishoudens is hun inkomen uit werk of uitkering niet genoeg om van rond te komen. Zonder toeslagen, heffingskortingen en aanvullingen van de gemeente zouden ze niet al hun rekeningen kunnen betalen. Helaas is het voor veel huishoudens niet eenvoudig om de inkomensondersteuning te krijgen.

  • Relevantie

    Er is een grote groep mensen met een laag inkomen die voor het rondkomen afhankelijk is van extra ondersteuning, naast hun inkomen uit werk of uitkering.

  • Actualiteit

    Veel mensen weten niet dat ze recht hebben op inkomensondersteuning, of zijn terughoudend om het aan te vragen door alle verschillende loketten, formulieren en regels. Daarnaast is er angst om veel geld terug te moeten betalen.

  • Onze focus

    Mensen moeten weten dat er regelingen zijn en weten waar ze recht op hebben. Overheden moeten zorgen dat het geld terechtkomt bij de juiste mensen en de ondersteuning eenvoudig maken.

Feiten en cijfers

  • 400.000
    mensen moesten eind 2021 rondkomen van een bijstandsuitkering.
    [Bron: CBS (2021)]
  • 30%
    van de mensen met een wisselend inkomen weet niet of ze recht hebben op toeslagen.
    [Bron: Nibud (2019)]
  • één op de drie huishoudens met een toeslagenschuld moet meer dan €500 terugbetalen.

Krijgen waar je recht op hebt

Een hoop mensen weten niet of ze recht hebben op inkomensondersteuning. Voor mensen die wel weten waar ze recht op hebben, is het vaak ingewikkeld om toeslagen aan te vragen. En landelijke en lokale overheden hebben moeite om mensen te bereiken die er recht hebben op ondersteuning. Hierdoor krijgt niet iedereen waar hij of zij recht op heeft.

Toeslagen worden als voorschot verleend en naderhand definitief toegekend op basis van het inmiddels vastgestelde inkomen. Bij bijna de helft van de aanvragen blijkt achteraf een correctie noodzakelijk. Dat zorgt voor angst om grote bedragen terug te moeten betalen en terughoudendheid bij het aanvragen van toeslagen. Een wisselend inkomen maakt het nog complexer.

Het Nibud pleit voor

  • Eenvoudige regelingen

    We willen een zo eenvoudig mogelijk stelsel van inkomensondersteuningsregelingen. Daarbij hoort ook een eenduidig en eenvoudig gebruik van termen bij de verschillende loketten.

  • Minder regelingen

    Er moeten minder regelingen komen, zodat er geen oerwoud aan tegemoetkomingen en toeslagen bestaat. De regelingen die over blijven moeten goed te gebruiken zijn door de mensen die ze nodig hebben.

  • Terugdringen niet-gebruik

    We willen dat het niet-gebruik van toeslagen en regelingen zoveel mogelijk teruggedrongen wordt. Uitvoerende organisaties moeten weten wie er recht heeft op de regelingen en hoe ze die mensen kunnen bereiken.

Actuele ontwikkelingen

  • Nibud: Langdurig hoge inflatie vraagt veel van huishoudens, meer hulp en ondersteuning nodig

    nieuwsbericht

    Als de inflatie zo lang aanhoudt als DNB verwacht, zal het aantal huishoudens dat moeite heeft met rondkomen stijgen, verwacht het Nibud.

    Gepubliceerd op:
  • Nibud: ‘Maak werk van energiecompensatie’

    Update

    Hoewel alle huishoudens er dit jaar in koopkracht op achteruitgaan, zijn de prijsstijgingen voor de laagste inkomens het meest nijpend. Daarom moeten gemeenten snel aan de slag met gerichte compensatie voor de hogere energierekening van de armste huishoudens, luidt de oproep van het Nibud.

    Gepubliceerd op:
  • Nibud ziet koopkrachtdalingen tot ruim 100 euro per maand

    persbericht

    Door de koopkrachtdalingen heeft iedereen tot wel tientallen euro’s minder in de maand te besteden. Vooral huishoudens zonder loonstijging kunnen te maken krijgen met een hoge koopkrachtdaling.

    Gepubliceerd op:
  • Gerichte compensatie energiekosten effectiever voor minima

    nieuwsbericht

    Het Nibud berekende dat voor minima, een verhoging van de huurtoeslag effectiever blijkt te zijn in het tegengaan van de energiekosten.

    Gepubliceerd op:
  • Nibud: verhoging bijstand helpt huurders meer dan verlaging huur

    nieuwsbericht

    Het Nibud berekende dat huurders financieel gezien meer hebben aan een verhoging van de bijstand dan een verlaging van de huur.

    Gepubliceerd op:
  • Nibud: Verhoog bijstand en minimumjeugdloon

    persbericht

    Verhoog de bijstand en het minimumjeugdloon en zorg voor een systeem van inkomensondersteuning dat toegesneden is op de huidige samenleving. De huidige inkomensondersteuningsmaatregelen zijn niet geschikt voor de maatschappij van nu. Het lukt de meeste gemeenten onvoldoende om alle inwoners financieel gezien voldoende te ondersteunen.

    Gepubliceerd op:

Projecten van het Nibud

Het Nibud doet verschillende dingen op het gebied van inkomensondersteuning. We hebben bijvoorbeeld de tool BerekenUwRecht ontwikkeld waarmee mensen, na het invullen van wat gegevens, kunnen zien op welke tegemoetkomingen ze recht hebben en waar ze die kunnen aanvragen.

We kunnen speciaal voor een gemeente onderzoek doen naar de bekendheid en het gebruik van inkomensondersteunende voorzieningen. Door onze rapportage krijgt een gemeente zicht op de bekendheid en het gebruik van regelingen en waarom ze regelingen niet aanvragen. Wil je hier meer over weten? Neem dan contact op.

Met onze minimabeleidsadviezen (voorheen minima-effectrapportages) onderzoeken we of het sociaal (minima)beleid van een gemeente het gewenste effect heeft. Een minimabeleidsadvies geeft inzicht in de koopkracht van de inwoners met een laag inkomen of extra zorgkosten. In een rapport geven we een onafhankelijk advies over de effecten van het sociaal beleid van de gemeente. Op basis hiervan kunnen gemeenten hun beleid aanpassen.

Onze onderzoeksrapporten

Wat mensen zelf kunnen doen

  • Vraag aan waar je recht op hebt. Met een laag inkomen heb je mogelijk recht op inkomenssteun vanuit de Rijksoverheid of je gemeente. Bijvoorbeeld toeslagen, bijstand of kwijtschelding van belastingen. Op BerekenUwRecht.nl kun je zien waar je recht op hebt en waar je de ondersteuning kunt aanvragen.
  • Veranderingen doorgeven. Geef veranderingen in je inkomen zo snel mogelijk door aan de Belastingdienst. Zo voorkom je dat je achteraf veel geld moet terugbetalen. Hier geef je wijzigingen door.
  • Check de koopkrachtberekeningen. Hou ieder jaar de koopkrachtberekeningen van het Nibud in de gaten. We laten zien wat er financieel gezien verandert aan het inkomen en aan de uitgavenkant. Bekijk wat dit betekent voor jouw financiële situatie. Een handige tool daarvoor is de Koopkrachtberekenaar.

Samenwerken op dit onderwerp?