Direct naar content

Geldproblemen in Nederland

Geldproblemen in Nederland

Zorgen bij de kassa of je wel genoeg saldo hebt. Nachten wakker liggen over de energierekening. Stress als er een blauwe envelop binnenkomt. Onze droom is dat dit soort situaties niet meer voorkomen. Het Nibud gaat voor een Nederland zonder geldproblemen.

  • Relevantie

    Geldproblemen kunnen voor flinke stress zorgen en hebben invloed op het levensgeluk van mensen. Geldproblemen hebben ook enorme invloed op de omgeving van mensen en op de maatschappij.

  • Actualiteit

    Geldproblemen treffen een groot deel van onze maatschappij. Eén op de vijf huishoudens in Nederland heeft er mee te kampen. We zien dat veel organisaties pas in actie komen als de schulden en problemen al torenhoog zijn.

  • Onze focus

    We willen een maatschappij die zo is ingericht dat mensen hun geldzaken in balans kunnen houden. We zien dat organisaties en overheden nog te weinig rekening houden met wat mensen kunnen betalen en hoe mensen met hun geld omgaan.

Feiten en cijfers

  • 1.500.000
    huishoudens hebben zulke grote betalingsachterstanden dat er sprake is van geldproblemen.
  • 16%
    van de Nederlanders staat maandelijks of altijd rood.
  • €2,-
    levert elke geïnvesteerde euro in financiële hulpverlening de maatschappij op.

Geldproblemen sluipen erin

Geldproblemen zorgen niet alleen voor stress en problemen bij het individu. Ze beïnvloeden ook zijn of haar omgeving en de gehele maatschappij. Hierbij maakt het Nibud onderscheid tussen lichte betalingsproblemen, zoals af en toe roodstaan, en ernstige problemen, zoals een loonbeslag, achterstanden bij huur- en hypotheek en het afsluiten van gas, water of licht.

Als mensen zo erg in de problemen zitten kunnen ze vaak vanwege de stress niet meer goed functioneren en lukt het ze doorgaans niet meer om er zelf uit te komen. Geldproblemen sluipen erin. Mensen hebben lang niet in de gaten hoe ernstig de problemen zijn en vragen daardoor niet of niet op tijd om hulp.

De meest voorkomende betalingsproblemen zijn:

  • Rekeningen te laat betalen
  • Aanmaningen ontvangen
  • Zorgverzekering niet kunnen betalen
  • Belastingschulden

Het Nibud pleit voor

  • Voldoende inkomen

    We willen dat mensen voldoende inkomen hebben. Het inkomen moet genoeg zijn om van te kunnen leven. Als mensen niet kunnen werken is het belangrijk dat de uitkeringen hoog genoeg zijn om van rond te komen.

  • Passende uitgaven

    De uitgaven die mensen doen moeten passen bij hun inkomen. Het Nibud vindt het daarom belangrijk dat er normen zijn voor de hoogte van de woonlasten en leningen. Zo worden mensen beschermd tegen te hoge lasten.

  • Weten waar je terecht kunt

    We strijden ervoor dat mensen weten hoe ze hun financiën kunnen regelen en dat ze hulp kunnen krijgen als ze hun financiën niet zelf kunnen regelen.

Ontstaan van geldproblemen

Op al bovenstaande punten ziet het Nibud dat er verbeteringen mogelijk zijn. We willen daarnaast meer begrip voor en minder taboe op het hebben van geldproblemen. De maatschappij moet zich realiseren dat het iedereen kan overkomen.

Geldproblemen hebben diverse oorzaken. Zelden is er echt één aanwijsbare reden, vaker is het een combinatie aan factoren. Factoren die de kans op geldproblemen vergroten: bij de dag leven, weinig of niet sparen en moeilijk verleidingen kunnen weerstaan.

Ook ziet het Nibud dat een onvoldoende financiële opvoeding en een impulsieve houding de kans op geldproblemen vergroten. De hoogte van het inkomen is minder belangrijk dan gedrag en vaardigheden.

Actuele ontwikkelingen

  • Bijna één op tien Nederlanders die schuld afbetaalt heeft na jaar weer probleem

    Update

    Ruim negen procent van de Nederlanders met een opgelost betalingsprobleem heeft binnen een jaar een nieuw betalingsprobleem. Dit blijkt uit de BKR Schulden Monitor. We vinden het belangrijk om dit soort recidive te voorkomen. Mensen die net schulden hebben afgelost zijn kwetsbaar en hebben vaak geen buffertje kunnen aanleggen. Nazorg is daarom belangrijk. Bied bijvoorbeeld een budgetcursus of budgetcoach aan.

    Gepubliceerd op:
  • Maximale rente consumptief krediet structureel verlaagd

    Update

    Het maximale rentepercentage op kopen op afbetaling of roodstaan wordt structureel verlaagd naar 10 procent. De verlaagde maximale rente op krediet was sinds 10 augustus 2020 van kracht, maar het ging toen om een tijdelijke maatregel. Het Nibud is blij dat de maatregel nu structureel is. ‘Soms hebben mensen gewoon geen keus, staan ze met de rug tegen de muur. En dan maakt het wel uit of je 10 of 14 procent moet betalen,’ vertelde Nibud-directeur Arjan Vliegenthart in 2020.

    Gepubliceerd op:
  • Prijsstijgingen zorgen voor extra aanvragen bij hulporganisaties

    Update

    Uit onderzoek van Stichting Armoedefonds blijkt dat bij twee derde van de lokale hulporganisaties in Nederland het aantal hulpvragen toeneemt. Dit wordt met name veroorzaakt doordat een steeds grotere groep door prijsstijgingen niet meer kan rondkomen met het bestaande inkomen. Daarnaast is de stijging ook een gevolg van de ondersteuning die wordt gevraagd bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Ook het Nibud ziet meer vragen over financiële problemen binnenkomen van mensen met een modaal inkomen.

    Gepubliceerd op:
  • Nibud: voorwaarden voor spaarrekening helpen consument niet

    nieuwsbericht

    Het Nibud betreurt het dat steeds meer banken voorwaarden verbinden aan het openen van een spaarrekening, en sparen zo niet makkelijker maken.

    Gepubliceerd op:
  • Energieprijzen stijgen nog veel meer per 1 juli

    Update

    Essent gaat de variabele tarieven met 25 tot 30 procent verhogen, schrijf de NOS. Afhankelijk van de grootte van het huis en het energieverbruik betekent dat een stijging van tussen 25 tot 90 euro per maand, verwacht Essent. Het Nibud maakt zich zorgen om deze nieuwe prijsstijgingen. Veel mensen konden de verhogingen van begin dit jaar al niet betalen. Met deze verhoging zullen huishoudens met een laag inkomen zo’n 10 tot 15 procent van hun inkomen kwijt zijn aan energie.

    Gepubliceerd op:
  • Kabinet gaat minimumloon al vanaf volgend jaar verhogen

    Update

    Het kabinet wil eerder beginnen met het verhogen van het minimumloon. Dat melden bronnen aan de NOS. In het regeerakkoord staat nog dat het minimumloon vanaf 2024 extra omhooggaat, maar het kabinet maakt daar nu volgend jaar van. Het kabinet had een verhoging van 7,5 procent afgesproken in twee stappen in 2024 en 2025. Om de koopkracht van de minima sneller te verbeteren, worden dat nu drie stappen vanaf 2023.

    Gepubliceerd op:

Projecten van het Nibud

Het Nibud denkt mee bij gemeenten, hulpverleners en schuldeisers over hoe geldproblemen voorkomen en opgelost kunnen worden. We hebben daarnaast verschillende projecten om geldproblemen te voorkomen of op te lossen.

We trainen bijvoorbeeld werkgevers zodat zij hun werknemers kunnen helpen met hun geldproblemen. Daarvoor hebben we gesprekshandleidingen en de Nibud-coach voor werkgevers.

Met het Nederlands Instituut voor Betalingsregelingen (NIvB) helpt het Nibud mensen die betaalachterstanden hebben met het afspreken van haalbare en realistische betaalregelingen. Het doel van de organisatie is het voorkomen van problematische schulden. Het NIvB is in de loop van 2021 van start gegaan en is nog in ontwikkeling.

Onze onderzoeksrapporten

Wat mensen zelf kunnen doen

  • Op tijd hulp zoeken. Als je je rekeningen niet meer kunt betalen, kunnen de problemen zich snel opstapelen. Je krijgt aanmaningen of er staat een deurwaarder op de stoep. Er zijn adressen waar je terecht kunt voor hulp.
  • Vuistregels gebruiken. Uit Nibud-onderzoek blijkt dat wie een aantal gewoontes aanleert in zijn geldzaken, een veel kleinere kans heeft om in geldproblemen te komen. Deze gewoontes heeft het Nibud in vier vuistregels vertaald: Check, Plan, Spaar en Bewaar. Hier vind je uitleg over de vuistregels.
  • Schuldregelingen treffen. Je kunt zelf betalingsregelingen treffen met bedrijven en instanties waarbij je schulden hebt. Je kunt ook een schuldhulpverlener van de gemeente inschakelen. Lees meer over schuldregelingen.

Samenwerken op dit onderwerp?