Uw erfenis regelen

U wilt er liever niet bij stilstaan dat u er later niet meer bent. Toch is het fijn als op dat moment alles goed is geregeld. Daarom is het belangrijk om stil te staan bij uw erfenis. Waar moet u aan denken?

Wat valt onder een erfenis?

Een erfenis of nalatenschap bestaat uit alles dat iemand achterlaat. Veel mensen denken dan aan spaargeld en een eigen huis. Maar ook kleding, sieraden, meubels en schulden horen bij een erfenis.

4

groepen erfgenamen worden onderscheiden door de wet

Wat als ik niets regel?

Is er geen testament, dan wordt de erfenis verdeeld volgens de regels van het erfrecht. De echtgenoot of geregistreerd partner en familieleden zijn dan de erfgenamen. Als u samenwoont, is uw partner geen erfgenaam. Ook niet als u een samenlevingscontract heeft. Aanverwanten (zoals zwager, schoonmoeder of stiefkinderen) zijn ook geen erfgenamen.

Vier groepen erfgenamen

Volgens de wet zijn er vier groepen erfgenamen. De erfenis gaat in principe naar personen in de eerste groep. Zijn die er niet? Dan erven personen uit de tweede groep, et cetera.

Binnen een groep wordt ook gekeken naar kinderen van bloedverwanten. Onder de eerste groep vallen dus ook kleinkinderen. Onder groep twee vallen ook neven en nichten. Zijn er geen erfgenamen, dan erft de staat alles.

De groepen zijn:

  1. Echtgenoten (of geregistreerde partners) en kinderen
  2. Ouders, broers en zussen
  3. Grootouders
  4. Overgrootouders

De achtergebleven partner (de ‘langstlevende’) en alle kinderen samen hebben in principe elk recht op de helft van de erfenis. Zij erven ieder een even groot deel. Als de partner nog leeft, krijgen de kinderen niet meteen hun deel uitbetaald. De langstlevende partner is eigenaar van de hele erfenis en mag er mee doen wat hij of zij wil. De kinderen krijgen een geldvordering op de langstlevende partner. Deze vordering heeft de waarde van hun erfdeel. Zij kunnen de vordering opeisen als de echtgenoot overlijdt of failliet gaat.

Testament

Wilt u niet dat uw erfenis volgens de wettelijke regels wordt verdeeld? Dan kunt u een testament maken. Daarin kunt u iedereen die u wilt als erfgenaam aanwijzen. Deze erfgenaam krijgt na uw overlijden al uw bezittingen en schulden. Ook kunt u degenen onterven die volgens het wettelijk erfrecht van u zouden erven. Uw echtgenoot bijvoorbeeld. Kinderen kunt u niet onterven. Zij houden altijd recht op de helft van de erfenis.

Uitsluitingsclausule

In een testament kunt u ook voorwaarden opnemen voor het aanvaarden van een erfenis. Denk bijvoorbeeld aan een uitsluitingsclausule. Als uw kinderen getrouwd zijn, blijft de erfenis van henzelf. Bij een scheiding komt de erfenis zo niet bij de ex-echtgenoot van uw kind terecht. Voor kinderen die vanaf 1 januari 2018 trouwen, is dit de standaardclausule.

Erfbelasting

Een testament kan er voor zorgen dat uw erfgenamen minder belasting hoeven betalen. Als u bijvoorbeeld geld nalaat aan personen in de tweede groep, erven uw ouders en uw broers en zussen. Zij betalen allemaal erfbelasting. Komen uw ouders te overlijden, dan erven uw broers en zussen weer geld van hen. Zij betalen daar ook erfbelasting over.

Uw erfenis komt dus uiteindelijk bij uw broers en zussen uit. Dit had u ook via een testament kunnen regelen. Uw broers en zussen hadden dan maar één keer erfbelasting hoeven te betalen.

Tip: Als u samenwoont en niet getrouwd bent is het aan te raden een testament op te stellen. Zonder testament heeft de achterblijvende partner geen recht op de erfenis. Kijk voor meer informatie over erfrecht en testamenten op notaris.nl.

Codicil voor kleine zaken

Voor kleine zaken is het soms handiger om een codicil te maken. Dit moet een handgeschreven brief zijn, met een datum en handtekening. Als het codicil een getypte brief is, is het niet geldig. Met een codicil kunt u de volgende zaken regelen voor na uw overlijden:

  • Het verdelen van inboedel. De inboedelgoederen zoals sieraden, meubels en kleren moeten dan duidelijk en afzonderlijk omschreven worden.
  • Wensen over begrafenis of crematie.

Geld, schilderijen, kunstvoorwerpen en onroerende zaken mag u niet per codicil aan iemand nalaten.

Het voordeel van een codicil is dat u het zelf maakt. U hoeft er niet voor naar de notaris. U kunt het codicil gemakkelijk veranderen. U maakt gewoon een nieuwe versie en gooit de oude weg. Een nadeel is dat het zoek kan raken, of het kan worden vernietigd door een kwaadwillend persoon. Het is belangrijk dat het codicil voldoet aan de eisen. Is het codicil niet duidelijk? Of kan het op meerdere manieren uitgelegd worden? Dan is het ongeldig.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Ik ben niet getrouwd met mijn vriendin, maar ik wil wel dat zij mijn spullen krijgt als ik overlijd. Daarom leg ik het vast. ”

— John Bakman, Rotterdam

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen lezen

31 oktober 2017

Beer, varkentje en hun pensioen

lees meer ›Blog

Sparen, aflossen of beleggen

Deze rekentool helpt u bij de keuze om extra geld te sparen, af te lossen of te beleggen.

lees meer › Tool

Schenken en erven

Als ouders kunt u geld schenken. Wat zijn de bedragen en de voorwaarden?

lees meer › Artikel

Nabestaandenpensioen

Hoe ziet het inkomen van uw partner eruit als u overlijdt?

lees meer › Artikel

Zaken regelen bij een overlijden

Bij een sterfgeval kan het moeilijk zijn om tijd en aandacht vrij te maken.

lees meer › Artikel

Zelfstandig ondernemer

Hoe krijgt én houdt u grip op geld als zelfstandig ondernemer?

lees meer › Artikel

Uitvaartverzekering

Een uitvaartverzekering dekt de kosten van uw begrafenis of crematie.

lees meer › Artikel

Een spaarrekening kiezen

Kies een spaarrekening die bij uw en uw financiële situatie past.

lees meer › Artikel

Aftrek extra vervoerskosten

Extra vervoerskosten door ziekte of invaliditeit kunt u vaak aftrekken.

lees meer › Artikel

Aftrek zorgkosten

Hoge zorgkosten kunnen worden afgetrokken van de belasting.

lees meer › Artikel

Alles over aftrekposten

Voor welke aftrekposten komt u in aanmerking?

lees meer › Artikel

Inkomstenbelasting

Er zijn drie soorten inkomstenbelasting.

lees meer › Artikel