Nibud verontrust over resultaten onderzoek naar financiële geletterdheid

Persbericht | 24 mei 2017

Ze weten niet wat ze met phishing mail moeten doen en het lezen van een salarisstrook lukt ook niet. Uit onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijkt dat 19 procent van de Nederlandse leerlingen onvoldoende financieel geletterd is.

Dat wil zeggen dat zij op financieel gebied niet verder komen dan een factuur herkennen als factuur en het nemen van eenvoudige beslissingen tijdens het doen van aankopen (bijvoorbeeld door het vergelijken van de prijzen van dezelfde artikelen). Het Nibud is verontrust over deze uitkomsten. Door de ontoereikende kennis die leerlingen nu hebben, is er een groot risico dat zij later als volwassenen hun geldzaken niet goed kunnen regelen en bijvoorbeeld moeite zullen hebben om weloverwogen financiële beslissingen te nemen.

Nederland slechter dan Vlaanderen

Financieel geletterd zijn betekent volgens de OESO dat je voldoende kennis en begrip van geldzaken bezit zodat je vaardig genoeg bent om op financieel gebied deel te kunnen nemen aan de samenleving. Het onderzoek werd gehouden onder 15-jarige leerlingen in 15 landen. Van de deelnemende landen hoort Nederland bij de vijf best presterende, maar Nederlandse leerlingen doen het slechter op het gebied van financiële geletterdheid dan leerlingen uit andere landen die net zo goed zijn in rekenen en lezen.

België (Vlaanderen) doet het significant beter dan Nederland en staat na China op de tweede plaats. Landen die lessen in geldzaken structureel op school aanbieden, zoals België, scoren beter dan landen waar dit niet het geval is. In Nederland is het niet structureel ingebed in het onderwijs. Wel organiseert Wijzer in geldzaken jaarlijks de Week van het geld waar scholen vrijwillig aan mee kunnen doen.

Het Nibud pleit daarom opnieuw voor het structureel en verplicht aanbieden van financiële educatie aan alle leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs.

40 procent onder of op basisniveau

De OESO deed het onderzoek naar financiële geletterdheid vanuit PISA, het programma dat elke drie jaar wereldwijd de praktische kennis en vaardigheden van 15-jarige leerlingen beoordeelt. Nederland deed voor de eerste keer mee aan het onderzoek naar financiële geletterdheid, waarvoor PISA vijf niveaus hanteert. Zoals gezegd haalt bijna 20 procent van de Nederlandse leerlingen het basisniveau (niveau 2) niet. Nog eens bijna 20 procent presteert niet beter dan niveau 2.

Het Nibud vindt het verontrustend dat een kleine 40 procent van de Nederlandse 15-jarigen op of onder het basale niveau van financiële geletterdheid presteert. Uit het PISA-onderzoek blijkt eveneens dat de leerlingen die onvoldoende tot slecht op de hoogte zijn van financiële ins en outs, vaker in een sociaaleconomische achterstandssituatie verkeren. Ook praat deze groep minder vaak met hun ouders over geldzaken. Het Nibud onderschrijft daarom het advies in het SER-rapport ‘Opgroeien zonder armoede’ van maart jl. Dit advies luidt dat scholen een belangrijke rol zouden moeten vervullen om kinderen te leren omgaan met geld.

Twee vijfde doet het goed

Gelukkig ziet het Nibud ook dat bijna twee vijfde van de onderzochte leerlingen goed tot zeer goed heeft gescoord. Deze leerlingen verkeren veelal in een betere sociaaleconomische situatie. Zij zijn bijvoorbeeld goed in staat om een phishing mail te herkennen en daar op de juiste manier mee om te gaan. Dit resultaat zegt echter ook dat het grootste deel van de leerlingen deze mails niet herkent en niet weet hoe zij moeten handelen. Phishing mails maakten in 2016 bijna 51.000 slachtoffers.

Nibud-directeur Gerjoke Wilmink: “Het PISA-onderzoek toont aan dat we er niet vanuit kunnen gaan dat iedereen met hetzelfde gemak een loonstrook kan lezen, een rekening kan betalen of veilig kan internetbankieren. Het zijn vaardigheden die we van iedereen verwachten, maar in alle deelnemende landen kunnen alleen leerlingen die op of boven niveau 4 presteren een simpele salarisstrook lezen.”

Financiële educatie in curriculum

De aandacht voor financiële geletterdheid is door de crisis gegroeid, vanuit het besef dat het een van de factoren was die bijdroeg aan de crisis. Het wordt nu wereldwijd gezien als belangrijk element van economische en financiële stabiliteit en groei (bron: OESO).

Het Nibud is daarom van mening dat de toekomst van onze leerlingen er bij gebaat is als financiële educatie in het onderwijscurriculum wordt opgenomen. Meer hierover hebben het Nibud en Wijzer in geldzaken beschreven in het rapport Effectieve manieren om verantwoord financieel gedrag te bevorderen (januari 2017).

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Het PISA-onderzoek toont aan dat we er niet vanuit kunnen gaan dat iedereen met hetzelfde gemak een loonstrook kan lezen, een rekening kan betalen of veilig kan internetbankieren. ”

— Nibud-directeur Gerjoke Wilmink

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen actueel

Voor 1 dag arm

Voor 1 dag arm

Beleef 1 dag in armoede via serious gaming (op uw eigen locatie)

meer info › Opleidingen
20 april 2018

‘Geef mensen de grip op hun geld weer terug’

lees meer ›Blog
16 april 2018

40 procent Nederlanders worstelt met financiële administratie

lees meer ›Nieuwsbericht

Financiële administratie bewaren

Zorg voor een goed overzicht van wat u waar bewaart. Volg ons stappenplan.

lees meer › Stappenplan

E-mailcoaching Bewaar

Acht weken lang tips en informatie via e-mail. Doe mee!

lees meer › Tool

Bewaarwijzer

Uw persoonlijke overzicht van al uw belangrijke documenten.

lees meer › Tool

Lezing Financiële (digitale) administratie

Lezing Financiële (digitale) administratie

Hoe kunnen mensen hun financiële administratie op orde houden?

meer info › Diensten

Pensioen: hoe weet u hoeveel u straks heeft?

Zet in drie stappen op een rij welke inkomsten u na pensionering heeft.

lees meer › Artikel

Aanmelden e-mailcoaching Bewaar

lees meer › Artikel
27 maart 2018

Kasboekje van Nederland

lees meer ›Nieuwsbericht

Inkomen na overlijden partner

Welke inkomsten kunt u verwachten na het overlijden van uw partner? Of andersom?

lees meer › Artikel
22 maart 2018

Nibud betrokken bij nieuwe buddy-schuldenapp Fikks

lees meer ›Nieuwsbericht