Nibud: 2,5 miljoen huishoudens hebben te weinig geld achter de hand

Persbericht | 13 april 2017

2,5 miljoen huishoudens hebben te weinig (spaar)geld achter de hand en lopen daardoor een risico op financiële problemen. Het Nibud adviseert in het vandaag uitgebrachte rapport ‘Geld achter de hand makkelijker maken’ dat de samenleving in moet zetten op het stimuleren van ongemerkt sparen.

Alleen op die manier kan het aantal mensen met geldproblemen worden teruggedrongen. Harder roepen dat sparen belangrijk is, heeft volgens het Nibud weinig zin. Vrijwel iedereen beseft dat sparen nodig is.

Maar een deel van de huishoudens, met name de lage inkomens, ervaart simpelweg te weinig ruimte om te kunnen sparen. Daarnaast maken psychologische factoren het sparen moeilijk. Nu de spaarrente naar nul procent gaat, voelen nog minder mensen een prikkel om geld apart te zetten, vreest het Nibud.

Ongemerkt geld achter de hand

Het Nibud vindt het zeer zorgelijk dat 2,5 miljoen huishoudens te weinig geld achter de hand hebben. Vrijwel iedereen heeft een reservepotje nodig om onverwachte uitgaven mee op te vangen. Denk aan bijvoorbeeld het eigen risico in de zorg, of reparaties aan de auto en het vervangen van huishoudelijke apparaten.

Het instituut stelt daarom voor om als brede samenleving, van overheid tot (financieel) bedrijfsleven, de consument te helpen. Sparen moet volgens het Nibud een normale vaste maandelijkse uitgave (reservering) worden in plaats van geld dat overblijft en opzij wordt gezet.

Sparen na de aanschaf van een product

Door consumenten bij de aankoop van een product, zoals een mobiele telefoon of auto, direct de mogelijkheid te geven om geld apart te leggen voor reparaties of vervanging, voelt de consument minder dat hij aan het sparen is. Dit zou ook kunnen bij de aanschaf van hypotheek voor een huis. Het maandelijks hypotheekbedrag zou verhoogd kunnen worden met een bedrag voor het onderhoud van het huis. Zo ontstaat er bijna ongemerkt een onderhoudspot.

In het rapport wijst het Nibud ook op een initiatief van zorgverzekeraars die klanten aanbieden het eigen risico in de zorg al maandelijks vooraf te betalen. Dit is volgens het instituut een goed voorbeeld van hoe de consument makkelijker geld achter de hand kan krijgen.

Psychologische factoren

Het Nibud legt in het rapport uit dat we vanwege psychologische factoren niet kunnen verwachten dat meer mensen uit zichzelf bewust meer geld achter de hand gaan houden. De meeste huishoudens doen wat ze kunnen en vinden het ook belangrijk om geld achter de hand te hebben. Maar het zit niet in de aard van mensen om erg met de toekomst bezig te zijn.

De mens leeft van nature bij de dag, is te optimistisch over de toekomst en heeft vaak het gevoel nu geen geld te kunnen missen. Bovendien ziet het instituut dat er bij de lage inkomens weinig ruimte zit in de maandelijkse begroting om geld apart te kunnen leggen. Dit vergt dat iemand planmatig met geld omgaat en verleidingen kan weerstaan.

Maak sparen makkelijk en automatisch

De Nederlanders vinden het hebben van spaargeld belangrijker dan de mensen in de ons omringende landen en toch heeft een op de drie huishoudens, 2,5 miljoen in aantal, te weinig spaargeld. Het Nibud wijst in het rapport op het feit dat banken en andere financiële instellingen sparen makkelijker zouden kunnen maken. Onder andere door bij het openen van een bankrekening ook een spaarrekening te openen waar automatisch geld naar wordt overgeboekt.

Ook prijst het Nibud een initiatief als pinsparen waarbij een bank het pinbedrag van consumenten naar boven afrondt en dit extra bedrag automatisch overboekt naar de spaarrekening. En het instituut zou graag zien dat de gedachtegang die achter loterijen zit, de kans om te winnen, wordt gekoppeld aan sparen. Dan zouden mensen met een spaarrekening en een spaarbedrag kans kunnen maken op een prijs. Op die manier wordt de focus op het nu gelegd en op de kans om nu iets te winnen. En minder op het sparen en iets voor later. Zo wordt sparen relevanter voor consumenten.

Verruim vermogensvrijstelling

Het Nibud wijst in het rapport ook op het feit dat consumenten nauwelijks spaargeld mogen hebben om in aanmerking te komen voor de kwijtschelding van gemeentelijke heffingen en waterschapslasten. Het bedrag ligt rond de 1500 á 2000 euro, terwijl het Nibud huishoudens met een inkomen op bijstandsniveau adviseert om minimaal 3500 euro spaargeld als buffer te hebben.

In het rapport pleit het instituut ervoor om de vermogensvrijstelling gelijk te trekken aan de vrijstellingen die binnen de participatiewet zijn gesteld om in aanmerkingen te komen voor de bijstand. Dit maakt het voor iedereen eenduidig.

Achtergronden bij het rapport

Het rapport ‘Geld achter de hand makkelijker maken’ is een bundeling van inzichten op basis van bestaande (wetenschappelijke) literatuur, onderzoek naar spaargedrag van Nederlanders en het rapport ‘Spaargedrag bevorderen, wat werkt?’ Dit  laatstgenoemde rapport is mogelijk gemaakt door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en vormt een onderdeel van het promotieonderzoek van Minou van der Werf. Ook zijn cijfers gebruikt van onder andere Nibud, CBS, DNB.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen actueel

Lotte van Os

Lotte van Os

Adviseur Organisatie-ontwikkeling & Personeel

Medewerker

Beslaglegging en berekening beslagvrije voet per 1 januari 2021

Beslaglegging en berekening beslagvrije voet per 1 januari 2021

Online workshop over beslagrecht en de beslagvrije voet.

meer info › Opleidingen

Minimabeleid en betaalbare huur: de verdiepende MER

Minimabeleid en betaalbare huur: de verdiepende MER

bestel › Product
19 november 2020

Nibud: 18% van sociale huurders in Amsterdam zit financieel klem

lees meer › Nieuwsbericht

Rapport De financiële positie van huurders in Amsterdam

Onderzoek van het Nibud in opdracht van de gemeente Amsterdam, de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels en de Amsterdamse woningcorporaties.

lees meer › Onderzoeksrapport

Aan de slag met het verhogen van de opkomst van een budgetcursus

lees meer › Artikel
13 november 2020

Blog Financieel fit: Heb ik mijn pensioen goed geregeld?

lees meer › Blog

Budgetcursus Omgaan met geld voor statushouders

Budgetcursus Omgaan met geld voor statushouders

Grip krijgen op geldzaken in Nederland.

meer info › Opleidingen
12 november 2020

Nieuw geldplan geeft statushouders inzicht in het complexe systeem

lees meer › Nieuwsbericht
12 november 2020

Digitaal werkbezoek van koningin Máxima aan Nibud-training

lees meer › Nieuwsbericht

Formulier aanvragen offerte Nibud-training Helpen met geldzaken

lees meer › Artikel

Slotwebinar ING formulier vol

lees meer › Artikel