Terugblik op Nibud 35 jaar Jubileumcongres

09 maart 2015

Het Nibud Jubileumcongres: boeiende sprekers, koninklijk bezoek, een fraaie locatie en een verjaardagsfeestje, kennisdeling en reünie in één. Kortom: we kijken terug op en genieten na van een zeer geslaagd evenement.

Wat vooral opviel was de sterke samenhang in de presentaties over het thema (irrationeel) gedrag op financieel gebied en de feestelijke sfeer die de hele dag kleurde. De talloze tweets die zijn verstuurd laat zien dat veel gasten dit ook zo hebben ervaren!

Herken de beïnvloedingsprincipes

Vrijdag 9 maart jl.: veel Nibud-medewerkers waren al vroeg in het fraaie Muntgebouw aanwezig om het congres in goede banen te leiden. Banners wapperden, badges werden klaargelegd en alle medewerkers droegen een feestelijke oranje corsage. Al vroeg arriveerden de eerste genodigden, dagvoorzitter Pieter Jan Hagens, de pers en de bestuursleden. Met een kopje koffie, een hapje en het nieuwe onderzoeksrapport ‘Financieel gedrag en psychologische principes’ ter inzage was er genoeg te bespreken. De Telegraaf, de Metro en andere media besteedden veel aandacht aan de resultaten uit dit onderzoek.

Nadat we plaatsnamen in de zaal, heette Pieter Jan Hagens iedereen welkom en introduceerde het thema van het congres aan de hand van een animatiefilmpje. Dit filmpje toont de verleidingen en beïnvloedingsprincipes waar consumenten gedurende de dag bloot aan staan. Hoeveel kunt u er vinden?

Ongemerkt geven we meer geld uit dan we denken. We laten ons vaak leiden door ons gevoel en kunnen daardoor niet altijd goed overwogen financiële beslissingen nemen. We doen dingen uit gewoonte, we kunnen moeilijk verleidingen weerstaan en we vertonen kuddegedrag, waardoor we graag willen hebben wat anderen hebben.

Kijk naar Paul. En zie hoe hij geld denkt te hebben bespaard, terwijl hij behoorlijk wat heeft uitgegeven…

Opening Elly Blanksma

Bestuursvoorzitter Elly Blanksma opende daarna het congres. Ze benadrukte het belang van het Nibud in de samenleving door aan te geven dat het Nibud bij 9 van de 10 consumenten bekend is als vraagbaak op het gebied van huishoudfinancieën. Daarnaast wees mevrouw Blanksma op de prominente rol van het Nibud in het maatschappelijk debat en benadrukte ze de noodzaak van het vergaren van kennis over keuzegedrag ter het voorkomen van financiële problemen: een belangrijke aanleiding voor de Universiteit Leiden en het Nibud om de bijzondere leerstoel ‘Psychologische determinanten van economisch keuzegedrag’ in te stellen. Prof. dr. Wilco van Dijk -spreker op het congres- is benoemd als bijzonder hoogleraar voor deze Nibud-leerstoel.

Hare Majesteit Koningin Máxima

Koningin Máxima arriveerde en werd op het bordes ontvangen door Nibud-directeur Gerjoke Wilmink, Burgemeester van Utrecht Jan van Zanen, en Commissaris van de Koning in Utrecht, dhr. Wilibrord van Beek.

Máxima hield een toespraak in haar rol als erevoorzitter van Wijzer in geldzaken. Ze blikte terug op het verleden, waarin een veelgestelde vraag aan het Nibud luidde: ‘hoeveel huishoudgeld geef ik mijn vrouw?’ Inmiddels verandert er veel in de maatschappij: op het gebied van studeren, pensioen, en zorg bijvoorbeeld.

Máxima benadrukte onder meer het belang van schuldpreventie en financiële vaardigheden. Zij bedankte de Nibud-medewerkers voor hun inzet: “35 jaar houvast en hulp voor de huishoudportemonnee. Uw rol is van onschatbare waarde. Van harte gefeliciteerd met dit jubileum! Ik wens u nog heel veel succesvolle jaren toe.”

Homo sapiens vs. homo economicus

Prof. dr. Wilco van Dijk ging in zijn presentatie dieper in op keuzes. (Te) veel keuzes hebben werkt vaak overweldigend en mensen kunnen dit als frustrerend of zelfs lastig ervaren. Het is belangrijk dat we grip op de onderliggende processen krijgen die bij het maken van keuzes een rol spelen.

De samenhang tussen denken, voelen en willen kwam aan bod, net als manieren waarop de consument kan worden ‘gestuurd’ bij het maken van keuzes. Ook de ratio vs emoties en de menselijke voorkeur voor voordelen in het hier en nu werden toegelicht.

Na de vragenronde uit de zaal onder leiding van Pieter Jan Hagens was het tijd voor pauze. Koningin Máxima praatte met de gastsprekers en nam afscheid.

Over hebzucht en framing

De volgende spreker, prof. dr. Marcel Zeelenberg (hoogleraar Economische Psychologie aan Tilburg University) ging verder in op het onderwerp keuzes en beslissingen bij consumenten. Ons ‘snelle systeem’ en ons ‘langzame’ systeem werden uitgelegd. Ook ging dhr. Zeelenberg in op het verschijnsel ‘hebzucht’.

Daarna was het woord aan Tamara Madern, senior wetenschappelijk medewerker bij het Nibud. Op interactieve wijze (met een stem-app) betrok ze het publiek bij het thema keuzes en gedrag. De congresbezoekers werden vergeleken met het Nederlandse publiek en Tamara ging dieper in op het verschijnsel ‘framing’. Ook benadrukte ze dat weten en kunnen niet automatisch leiden tot ‘doen’.

Presentatie Tamara Madern

Uit de praktijk

Na de lunchpauze was het woord aan twee professionals uit het bedrijfsleven: Paul Otter en Bo van Grinsven van respectievelijk incassobureau Incassade en ING. Paul Otter liet zien hoe Incassade psychologische principes zoals consistentie toepast om de communicatie en betalingsbereidheid bij de klant te verbeteren. Het blijkt dat het juiste middel op het juiste moment en de klant controle geven over hun rol in het proces daarbij belangrijke succesfactoren zijn.

Bo van Grinsven vertelde hoe ING  mensen wil inspireren en activeren in een tijd waarin meer zelfredzaamheid van de consument op het gebied van financieën wordt verwacht. Zo heeft de ING de 30 Dagen bespaar Challenge ontwikkeld, een bespaar-app die is getoetst op de Nibud-competenties voor omgaan met geld.

Presentatie Bo van Grinsven

De ‘wondere wereld van gedrag’

Tenslotte liet dr. Reint Jan Renes, lector binnen het lectoraat Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein aan Hogeschool Utrecht ook zijn licht schijnen op de mens en zijn gedrag. Beïnvloedingsprincipes als nudging, de default-keuze en gedragsarchitectuur werden toegelicht. Het gaat erom hoe mensen zich daadwerkelijk gedragen en niet hoe ze zich zouden moeten gedragen.

Dankwoord Gerjoke Wilmink

Ter afsluiting van een dag vol inspiratie en kennis sprak Gerjoke Wilmink haar dank uit naar alle sprekers en overhandigde ze daarbij een fraai spaarvarken. Gerjoke vatte de dag samen door het belang te benadrukken van het begrijpen en doorzien van de keuzes die de consument maakt.

Trending topic #nibud35

De dag werd afgesloten met een feestelijke borrel. Bij vertrek ging niemand met lege handen naar huis. Naast alle opgedane kennis, kreeg iedereen een Nibud ‘goodiebag’ overhandigd met daarin onder andere  een exemplaar van de Nibud-uitgave Geld en gedrag, informatie over nieuwe Nibud-projecten en enkele leuke attenties.

Bij deze willen we graag alle gasten nogmaals hartelijk danken voor hun aanwezigheid in grote getale en daarnaast iedereen voor alle hartelijke felicitaties die we hebben mogen ontvangen. We voelden ons als medewerkers echt jarig en hebben genoten van deze inspirerende en bijzondere dag. Gelukkig hebben velen met ons dit net zo ervaren, zoals de tweets laten zien die tijdens het congres  zijn verstuurd. Het waren er zelfs zoveel dat we nummer twee trending topic waren.

En nu vol inspiratie, kennis en motivatie op naar het volgende jubileum!

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder