Geschreven door

Lindsay de Sain

Lindsay de Sain

Online redacteur

medewerker

Blog Bewust op budget: Mijn geld-identiteit

Weblog | 16 mei 2019

Een shopaholic, een echte Bourgondiër, de fitgirl, een boekennerd of de gadgetfreak. Als het gaat om je geld-identiteit, zijn er verschillende termen om te beschrijven waar jij graag je geld aan uitgeeft. Vaak worden er grapjes over gemaakt en identificeer je jezelf met een knipoog bij een bepaald stereotype. Maar past je geld-identiteit eigenlijk wel écht bij je?

I like my money right where I can see it: hanging in my closet”, aldus Carrie Bradshaw, het hoofdpersonage uit de populaire serie Sex and the City. Carrie is een schaamteloze shopaholic. Ze heeft kasten vol kleding, maar geen cent op haar spaarrekening.

Ik gedroeg me jarenlang net als Carrie en identificeerde me daarom als een rasechte shopaholic. Dat was mijn geld-identiteit, dacht ik. Want sinds ik bewust op budget ben, belandde ik onverwachts in een soort geld-identiteitscrisis.

Het Nibud vierde in april haar veertigjarig bestaan met het Jubileumcongres Geld & Gedrag. Eén van de sprekers op ons congres was Matt Wallaert, een Amerikaanse gedragswetenschapper en -ondernemer. Matt woont in New York, de stad waar Sex and the City zich ook afspeelt.

De dag voor het congres was Matt al bij het Nibud op bezoek. De Nibud-onderzoekers presenteerden hun bevindingen over geld en gedrag en Matt vertelde op zijn beurt over menselijk gedrag en de invloed van je identiteit op geldzaken.

Je geld-identiteit

“Waarop je kunt besparen of waar je je geld juist wél aan uitgeeft, heeft alles te maken met je identiteit. Je kunt makkelijk besparen op iets dat géén deel uitmaakt van je identiteit. En andersom is het lastig om een uitgave waarmee jij jezelf identificeert, te schrappen. Daarop beknibbelen, voelt alsof je iets van je persoonlijkheid moet opgeven”, aldus Matt.

Ik herken dit uit eigen ervaring en vertelde Matt over mijn bewust op budget-blogs en hoe mijn geld-identiteit is veranderd. In eerdere blogs biechtte ik op dat ik een voormalig shopaholic was. Iedere maand kocht ik wel iets nieuws. Een leuk jurkje, een paar schoenen of iets anders wat op dat moment hip was en in de (web)winkel hing.

Ik veronderstelde (onbewust): blijkbaar hoort winkelen bij mijn identiteit. En daar dacht ik verder niet over na. Op mijn 17e had ik een bijbaantje bij een grote modeketen en – net als bij veel van mijn collega’s – ging mijn salaris iedere maand op aan kleding uit diezelfde winkel. Inmiddels ben ik 35 en werk allang niet meer in een kledingwinkel. Maar ik volgde wél bepaalde merken, influencers en modemeisjes op social media en werd zo dagelijks geïnspireerd én gemotiveerd tot nieuwe aankopen.

Totdat ik mijn bewust op budget-avontuur aanging en veel bewuster met mijn uitgaven wilde omgaan. Allereerst heb ik me uitgeschreven bij alle nieuwsbrieven van (web)winkels en merken waar ik op geabonneerd was. Eigenlijk is dat best een stiekem trucje van deze webwinkels, want bij het akkoord gaan met een bestelling, moet je vaak ook aanvinken dat je de nieuwsbrief wilt ontvangen.

Het resultaat na deze opschoonronde? 79 uitschrijvingen van updates en nieuwsbrieven! Wow! Dat zijn dus 79 shop-verleidingen minder. Tegelijkertijd heb ik ook een hoop accounts op social media ontvolgd. Wat ik niet zie, kan me ook niet verleiden ;-).

Geld-identiteitscrisis?

Mijn verwachting was dat ik winkelen verschrikkelijk zou missen. Omdat ik aannam dat shoppen voor mij erg belangrijk was. Het verbaast me daarom des te meer dat ik dit blijkbaar veel minder interessant vind dan dat ik al jaren aannam. Hoe kan ik tientallen jaren zo onbewust een bepaalde identiteit hebben omarmd, die kennelijk niet zo eigen is als ik dacht?

Ik besluit in Nibud-onderzoeken over geld en gedrag te duiken. Al snel kom ik tot een interessante conclusie van mijn collega’s, de wetenschappelijk onderzoekers binnen het Nibud:

“Het grootste deel van ons financieel gedrag is onbewust gedrag. Vaak was onbewust gedrag eerst bewust, maar in de loop van de jaren is het ingesleten.”

Bron: Nibud-uitgave Geld en Gedrag 2015

Aha! Het is dus niet gek dat mijn koopgedrag na jaren onbewust ingesleten is. Ik lees ook dat mensen gehecht zijn aan hun manier van denken, ook al is dat geen bewuste keuze. Dat maakt het natuurlijk des te lastiger om je gedrag te veranderen. Je bent je er waarschijnlijk niet eens van bewust. Voorheen bestempelde ik mezelf zonder na te denken als shopaholic. Dat was mijn geld-identiteit en aan winkelen gaf ik dan ook het grootste deel van mijn geld uit.

Ik realiseer me echter dat shoppen niet (meer) bij mijn geld-identiteit hoort. Ik mis het totaal niet en kan me eigenlijk niet (meer) voorstellen dat ik hier vroeger bakken met geld aan uitgaf. Wat zegt datzelfde Nibud-onderzoek daarover?

Gedrag kan bewust worden aangepast als een persoon in kwestie zich bewust is van het gedrag en daardoor haar gedrag kan heroverwegen. Zij moet er zelf dan ook de voordelen van inzien.

Het voordeel zie ik zeker. Mijn spaargeld op de bank groeit en dat geeft meer rust dan een groeiende garderobe. Ook vind ik het een prettige bijkomstigheid dat ik mezelf beter leer kennen door te besparen. Shoppen? Blijkbaar geen onderdeel van mijn identiteit. “Shopping is my cardio“, aldus Carrie in Sex and the City. Maar persoonlijk ga ik toch liever hardlopen dan winkelen.

Van onbewust naar bewuste geld-identiteit

Omdat ik mezelf wakker heb geschud uit mijn onbewuste gedrag en voortaan bewust naar mijn geld en gedrag kijk, is het gelukt mijn gedrag te veranderen. Ik maak nu bewuste keuzes.

Mijn oude, onbewuste persoonlijkheid ontleende haar identiteit aan winkelen , deed impulsaankopen, vergeleek zichzelf eindeloos met anderen en keek naar wat de trends voorschreven en gaf daardoor onbewust een groot deel van haar geld uit.

Mijn huidige geld-identiteit sluit in dat opzicht goed aan op de titel van mijn blogserie: bewust op budget. Ik ga niet meer klakkeloos mee met modegrillen of wat trending is op social media. Ik denk bewuster na en maak daarom weloverwogen keuzes. Ik geniet nog steeds van mooie dingen, maar ik ben me meer bewust van de waarde van geld en krijg een kick van koopjes.

Geld en gedrag veranderen

Het enige wat er is gebeurd de afgelopen maanden, is dat ik bewust aandacht heb besteed aan mijn geld en gedrag. Ik houd bij wat er binnenkomt, ik noteer wat er uitgaat en ik vind het belangrijk geld achter de hand te hebben. In tegenstelling tot uitgeven op de automatische piloot, neem ik nu de tijd om na te denken over een aankoop.

Uit Nibud-onderzoeken blijkt keer op keer weer dat geld en gedrag een lastig iets is. Maar het begint bij bewustwording. Dat klinkt wellicht zwaar en gewichtig, maar het kan zo simpel zijn als je uitgaven bijhouden. Als je bewust ziet waar je geld naartoe gaat en je herkent je niet in die persoonlijkheid, dan heb je misschien een heel andere geld-identiteit dan je (onbewust) denkt. En dan kun je, net als ik, je gedrag én uitgaven aanpassen naar wat je écht belangrijk vindt.

Wat is jouw bewuste of onbewuste geld-identiteit? Tot volgende maand!

Lindsay

Alle Bewust op budget-blogs tot dusver nalezen?

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Reacties (1)

  • Dennis op 21 mei 2019, 12:04

    Zeer informatieve en bijzonder helder geschreven blog, keep it up! ^_^

    Beantwoorden

Laat een bericht achter

Uw E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Alle velden zijn vereist.

Geschreven door

Lindsay de Sain

Lindsay de Sain

Online redacteur

medewerker

Mijn spaargeld op de bank groeit en dat geeft meer rust dan een groeiende garderobe.”

— Lindsay, online redacteur Nibud

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen actueel

11 april 2019

Blog Bewust op budget: Betaal jezelf eerst

lees meer ›Blog
05 maart 2019

Blog Bewust op budget: Rekenen, plannen en vragen

lees meer ›Blog

Blogserie: Bewust op budget

De online redacteur van het Nibud gaat bewust op budget en deelt haar ervaringen in maandelijkse blogs.

lees meer › Artikel
06 februari 2019

Blog Bewust op budget: Vrekkig met de verwarming

lees meer ›Blog
08 januari 2019

Blog Bewust op budget: schrappen is (be)sparen

lees meer ›Blog
11 december 2018

Blog Bewust op budget: Waarom winkel ik (zoveel)?

lees meer ›Blog
06 november 2018

Blog: Bewust op budget – Bijhouden is besparen

lees meer ›Blog
05 oktober 2018

Blog: Bewust op budget – Financieel bewust?

lees meer ›Blog