Nibud: ‘Mbo’ers lopen geld mis’

‘Vereenvoudig de systemen, maak het makkelijk’

Persbericht | 13 december 2021

Mbo-studenten lopen inkomsten uit zorgtoeslag en belastingteruggave mis. Vaak hebben ze recht op deze inkomsten, maar maken ze geen gebruik van de regelingen. Een derde van de mbo’ers heeft geen zorgtoeslag en twee derde doet geen belastingaangifte. Dit blijkt uit het Nibud Mbo-onderzoek 2021.

Dit geldt vooral voor studenten op niveau 1 en 2 en in mindere mate voor mbo’ers op niveau 3 en 4. ‘Dat maakt de niveau 1 en 2-studenten financieel kwetsbaar. Als je geen zorgtoeslag aanvraagt, ontbreekt er zomaar €1.000 per jaar op je rekening,’ zegt Nibud-directeur Arjan Vliegenthart.

Onwetendheid over aangifte en toeslag

Alleen studenten die de beroepsopleidende leerweg volgen (bol) komen in aanmerking voor studiefinanciering. Bbl-studenten (die de beroepsbegeleidende leerweg volgen) zijn tijdens hun opleiding aan het werk en ontvangen geen studiefinanciering. Voor bol-studenten op niveau 1 en 2 is de studiefinanciering altijd een gift, maar twee derde van de bol-mbo’ers die niveau 1 en 2 volgen, weet dit niet. Een deel van de studenten voor wie de gift is bedoeld, ontvangt hem niet. 38 procent van de bol-studenten zonder aanvullende beurs heeft niet uitgezocht of ze deze konden aanvragen. Bijna de helft van hen weet niet dat die mogelijkheid er is. Het studentenreisproduct moeten bol-studenten zelf stopzetten als ze klaar zijn met hun opleiding. Slechts de helft van hen weet dat. Zetten ze hem niet zelf stop en reizen ze ermee, dan krijgen ze daarvoor een boete.

Onwetendheid over studiefinanciering

Alleen studenten die beroepsopleidende leerweg volgen (bol) komen in aanmerking voor studiefinanciering. Bbl-studenten (die de beroepsbegeleidende leerweg volgen) zijn tijdens hun opleiding aan het werk en ontvangen geen studiefinanciering. Voor bol-studenten op niveau 1 en 2 is de studiefinanciering altijd een gift, maar bijna drie kwart van de bol-mbo’ers weet dit niet. Een deel van de studenten voor wie de gift is bedoeld, ontvangt hem niet. 38 procent van de bol-studenten zonder aanvullende beurs heeft niet uitgezocht of ze deze konden aanvragen. Bijna de helft van hen weet niet dat die mogelijkheid er is. Het studentenreisproduct moeten bol-studenten zelf stopzetten als ze klaar zijn met hun opleiding. Slechts de helft van hen weet dat. Zetten ze hem niet zelf stop en reizen ze ermee, dan krijgen ze daarvoor een boete.

Achterstanden en schulden

Het Nibud ziet een daling in het percentage studenten met schulden (zoals roodstand en betalingsachterstanden, exclusief studieschuld), van 37 procent naar 28 procent. Mogelijk is de coronapandemie hier deels oorzaak van, ook mbo’ers gaven in de lockdowns minder geld uit dan anders en spaarden meer. ‘Een kwart heeft nog altijd financiële problemen,’ zegt Vliegenthart, ‘en het is de vraag of deze daling structureel zal zijn. We vinden het verontrustend om te zien dat studenten op niveau 1 en 2 vaker schulden hebben dan andere studenten. Zij zijn ook de groep die het vaakst inkomsten missen en maken misschien daardoor onnodig schulden.’

Vereenvoudiging systeem

Om financiële problemen bij mbo-studenten te voorkomen, vindt het Nibud het noodzakelijk dat het studiefinancieringsstelsel sterk wordt vereenvoudigd. Studenten op niveau 1 en 2 zouden de studiefinanciering bijvoorbeeld kunnen ontvangen zonder hem te hoeven aanvragen, op eenzelfde manier als waarop ouders kinderbijslag ontvangen. De kinderbijslag is immers ook een gift. Om ervoor te zorgen dat studenten op alle niveaus zorgtoeslag kunnen aanvragen en belastingaangifte kunnen doen, is ook hier vereenvoudiging noodzakelijk. Daarnaast ziet het Nibud hier ook een rol voor de omgeving van de mbo-student. Werkgevers die mbo’ers in dienst hebben voor een bijbaan zouden bijvoorbeeld hun deeltijdpersoneel bij de uitgifte van de jaaropgave structureel kunnen steunen in het doen van aangifte.

Luister ook onze podcast over het Mbo-onderzoek 2021

Jenny Trimp van Diversion reageert op de uitkomsten van het onderzoek en vertelt of ze die herkent vanuit de praktijk.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

We vinden het verontrustend om te zien dat studenten op niveau 1 en 2 vaker schulden hebben dan andere studenten. Zij zijn ook de groep die het vaakst inkomsten missen en maken misschien daardoor onnodig schulden.”

— Nibud-directeur Arjan Vliegenthart

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen actueel

Minima-effectrapportage

Test het minimabeleid in uw gemeente met de Minima-effectrapportage van het Nibud.

lees meer › Artikel

Toolkit Ondersteuning aan mensen met een LVB

Hulpmiddel voor financiële dienstverleners.

lees meer › Artikel
22 december 2021

Nieuwjaarsboodschap: Nieuw perspectief op bestaanszekerheid

lees meer › Blog

Nibud Mbo-onderzoek 2021

Mbo-studenten lopen inkomsten uit zorgtoeslag en belastingteruggave mis.

lees meer › Onderzoeksrapport
30 november 2021

Nibud lanceert Budgetcursus Statushouders

lees meer › Nieuwsbericht
29 november 2021

Nibud: Groeiende groep jongeren belegt

lees meer › Nieuwsbericht

Jongvolwassenen en beleggen 2021

42 procent van de jongvolwassenen tussen de 18 en 30 jaar belegt.

lees meer › Onderzoeksrapport
23 november 2021

Nibud helpt deelname aan budgetcursussen vergroten

lees meer › Nieuwsbericht

Veelbelovende methodes om deelname aan een budgetcursus gebruiken te vergroten

Welke interventie past bij mijn gemeente of organisatie?

lees meer › Onderzoeksrapport
23 november 2021

‘Beleggen moet bij je passen’

lees meer › Blog
17 november 2021

Gerichte compensatie energiekosten effectiever voor minima

lees meer › Nieuwsbericht

Rapport Alternatieve compensatie stijging energieprijzen

Kwetsbare huishoudens merken weinig van de huidige algemene belastingregel.

lees meer › Onderzoeksrapport