Nibud: Koopkracht niet-werkenden stijgt nauwelijks

Persbericht | 17 september 2019

De koopkracht van gepensioneerden en mensen met een uitkering stijgt volgend jaar nauwelijks. Dat blijkt uit de berekeningen die het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) heeft gedaan op basis van de Miljoenennota die het kabinet vandaag presenteerde.

Het Nibud ziet koopkrachtverbeteringen van 0,2 tot 4,6 procent, waarbij de koopkracht voor de meeste mensen met 1 tot 2 procent stijgt. Vooral tweeverdieners met een middeninkomen en kinderen gaan er in 2020 op vooruit. Tussen werkenden en niet-werkenden is een duidelijk verschil zichtbaar.

Magere plus voor bijstandsgerechtigden

De maatregelen die het kabinet neemt om de koopkracht te verbeteren, hebben weinig tot geen invloed op de portemonnee van mensen met een (bijstands)uitkering. Een alleenstaande in de bijstand heeft volgend jaar slechts 14 euro per maand meer te besteden dan nu. Wel komt een grotere groep huishoudens vanaf volgend jaar in aanmerking voor huurtoeslag omdat het kabinet de inkomensgrenzen heeft verruimd. Deze toeslag wordt inkomensafhankelijk afgebouwd.

Koopkracht gepensioneerden onzeker

De AOW-uitkeringen gaan omhoog en AOW-gerechtigden profiteren van belastingverlaging. Wanneer de aanvullende pensioenen niet worden geïndexeerd, stijgt de koopkracht van gepensioneerden dan ook met 0,5 tot 2,8 procent. Sommige pensioenfondsen hebben al laten weten dat zij volgend jaar misschien op de aanvullende pensioenen moeten korten. In dat geval zal de koopkracht voor deze gepensioneerden veel minder stijgen of zelfs dalen.

Zelfstandigenaftrek omlaag

Omdat de zelfstandigenaftrek wordt verlaagd, kunnen zelfstandigen in 2020 een minder hoog bedrag van de belasting aftrekken dan nu het geval is. Werknemers met een cao-loon kunnen volgend jaar een gemiddelde loonstijging van 2,5 procent verwachten. Om er vergeleken met werknemers niet in koopkracht op achteruit te gaan, zouden zelfstandigen hun inkomen eveneens met minstens 2,5 procent moeten verhogen. Een zzp’er die het inkomen met 2,5 procent weet te verhogen, gaat er 1 tot 3,4 procent op vooruit.

Middeninkomens het meest erop vooruit

De stijging voor de middeninkomens met kinderen wordt vooral veroorzaakt door een verandering in het kindgebonden budget. Voor tweeoudergezinnen wordt dat nu nog afgebouwd bij een bruto-inkomen van 21.000 euro en die grens gaat omhoog naar 38.000 euro. Een stel met 3 kinderen en een gezamenlijk inkomen van 45.000 euro gaat er procentueel het meest op vooruit: hun koopkracht stijgt met 4,6 procent, wat neerkomt op een bedrag van 166 euro per maand. Middeninkomens zonder kinderen profiteren alleen van de gunstiger belastingtarieven en hogere heffingskortingen; zij gaan er rond de 2 procent op vooruit.

Nibud Koopkrachtberekenaar

In de Koopkrachtberekenaar – de tool waarmee mensen eenvoudig kunnen nagaan wat er met de koopkracht van een vergelijkbaar huishouden gebeurt – zijn de nieuwste cijfers verwerkt.

Koopkrachtontwikkeling voor 9 voorbeeldhuishoudens

Koopkrachtontwikkeling voor 2020 (bedragen netto per maand)
ProcentueelIn euro’s per maand
Eenoudergezin, 2 kinderen, in de bijstand0,7%15
Alleenstaand, werkend € 25.0003,1%56
Alleenstaand, zelfstandig € 25.0001,2%27
Paar, zonder kinderen, tweeverdiener € 35.000 en € 35.0002,0%92
Paar, 1 kind, beiden zelfstandig € 40.000 en € 15.0002,9%129
Paar, 2 kinderen, € 35.000 en € 25.0003,7%170
Paar, 3 kinderen, tweeverdiener € 35.000 en € 10.0004,6%166
Alleenstaand, AOW + € 5.0000,9%17
Paar, AOW € 17.500 en € 7.500 (zonder pensioenkorting)0,2%6
Paar, AOW € 17.500 en € 7.500 (met pensioenkorting van 1 %)- 0,3%-11

Hieronder vindt u de achtergronden bij deze voorbeeldberekeningen. Ook vindt u daaronder de koopkrachtberekeningen voor 100 voorbeeldhuishoudens (pdf). In hetzelfde document vindt u ook de koopkrachtberekeningen voor 17 voorbeeldhuishoudens van zzp’ers.

Achtergronden bij de berekeningen

De term koopkrachtontwikkeling staat voor de hoeveelheid goederen en diensten die met het netto-inkomen kunnen worden gekocht in vergelijking met het vorige jaar. De voorbeeldberekeningen zijn omgerekend naar gemiddelde maandbedragen. Het percentage voor 2020 is ten opzichte van het besteedbaar inkomen in 2019 van het voorbeeldhuishouden. Fiscale voordelen, vakantiegeld, kinderbijslag en dergelijke zijn al bij het netto maandbedrag geteld.

Bij de berekeningen is het Nibud uitgegaan van een inflatie van 1,5 procent. Ook is rekening gehouden met een stijging van de ziektekostenpremie . Verder gaat het Nibud uit van de brutoloonstijging van 2,5 procent die het CPB verwacht voor mensen in loondienst. Bij de voorbeeldberekeningen voor zelfstandigen is er vanuit gegaan dat zij geen pensioen opbouwen en hun inkomen met 2,5 procent verhogen. Alle fiscale regelingen van 2019 en 2020 zijn gebruikt.

Bij de berekeningen is het Nibud ervan uitgegaan dat alle toeslagen en inkomensondersteuning worden aangevraagd. Er is geen rekening gehouden met wijzigingen in de bijzondere bijstand of gezondheidssituatie. De hier genoemde huishoudens zijn slechts voorbeelden, waarbij de situatie simpel is gehouden. Er is geen rekening gehouden met specifieke aftrekposten of bijtellingen. In de voorbeelden zijn alleen zorgpremie en eigen risico meegenomen.

In werkelijkheid gebeurt er natuurlijk veel meer in een huishouden. Promotie, veranderen van baan, (gedeeltelijk) stoppen met werken, werkloos raken, scheiden, gezinsuitbreiding, enz., zijn gebeurtenissen die veel meer van invloed zijn op het besteedbare inkomen van een huishouden. Als gevolg hiervan zullen huishoudens zich nooit helemaal herkennen in de hier gegeven voorbeelden.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen actueel

18 september 2018

Nibud: Koopkrachtplaatjes grillig

lees meer ›Persbericht

Koopkracht 2019-2020: de belangrijkste veranderingen

Welke veranderingen in beleid, prijzen en inkomens zijn van invloed op de koopkracht?

lees meer › Artikel
17 september 2019

Koopkracht: het mandje van de inflatie

lees meer ›Blog

Koopkrachtberekenaar

Bekijk per huishoudtype de verwachte koopkrachtverandering voor komend jaar.

lees meer › Tool

Over koopkrachtplaatjes

Wat kunnen individuele huishoudens met de Nibud-koopkrachtplaatjes?

lees meer › Artikel

Lezing Koopkracht

Lezing Koopkracht

Hoe berekent het Nibud koopkrachteffecten?

meer info › Diensten

Koopkrachtberekeningen regeerakkoord kabinet-Rutte III

Bijstandsgerechtigden en gepensioneerden blijven achter.

lees meer › Onderzoeksrapport

Referentiecijfers en begrotingen

We berekenen referentiecijfers voor budgetvoorlichting en kredietverlening.

lees meer › Artikel

Koopkrachtontwikkeling

Het Nibud berekent deze ontwikkelingen door voor verschillende groepen.

lees meer › Artikel
19 juni 2019

Koopkrachtstijging minder hoog dan verwacht

lees meer ›Nieuwsbericht
18 januari 2019

Koopkracht – hoe zit dat bij mij?

lees meer ›Blog
10 december 2018

Correctie in berekeningen Nibud-rapport Koopkrachtontwikkelingen van werkenden en gepensioneerden 2010-2019

lees meer ›Nieuwsbericht