Jongeren en schulden

Naarmate jongeren ouder worden, komen ze vaker geld tekort. 37% van de mbo’ers van 18 jaar en ouder heeft momenteel een schuld. Eén op de vier heeft betalingsachterstanden.

Gaan jongeren op zichzelf wonen, dan neemt de schuldensituatie toe. Wat zijn de oorzaken en gevolgen van financiële problemen bij jongeren?

Type schulden

We maken onderscheid tussen formele en informele schulden.

  • Formele schulden zijn schulden bij instantie zoals banken, DUO, zorgverzekering en mobiele providers. Studieleningen en roodstand zijn de belangrijkste formele schulden onder studenten. Daarnaast komen betalingsachterstanden bij de zorgverzekeraar en de telefoonprovider voor.
  • Onder informele schulden verstaan we schulden bij vrienden en familie. Scholieren lenen vooral van vrienden en ouders.
15 %

van de mbo-studenten vindt dat hij/zij een financieel probleem heeft

Bron: Mbo-ers in geldzaken (2015)

Ontstaan schulden

Uit het Nibud-onderzoek Kans op financiële problemen (2016) blijkt dat iemands houding en financiële vaardigheden van grote invloed zijn op het ontstaan van financiële problemen. Gebrekkig financieel beheer, financiële onwetendheid en geen behoefte hebben om te sparen en vooruit te plannen, vergroten de kans op financiële problemen.

Een impulsieve, verleidinggevoelige en statusgevoelige houding vergroot de kans dat iemand moeilijk met geld om kan gaan, niet kan rondkomen en schulden heeft. De invloed van reclame en het willen meedoen met rages en trends spelen hierin een rol.

Uit- of thuiswonend

Het Nibud merkt dat de overgang van thuiswonend naar zelfstandig wonen voor veel jongeren lastig is. Uit Nibud-onderzoeken blijkt een groot verschil tussen de schuldensituatie van thuiswonende en uitwonende studenten. Uitwonende studenten hebben vaker een schuld en gemiddeld een hogere schuld.

Factoren die een rol spelen bij het ontstaan van schulden

  • gebeurtenissen of veranderingen in de levensfase zoals op zichzelf gaan wonen
  • de psychosociale situatie: o.a. verslavingen, gebrek aan weerbaarheid en compensatiegedrag
  • verstandelijke beperkingen: vaardigheden en capaciteiten
  • financiële opvoeding
  • de mogelijkheden om schulden te maken
  • budgettaire redenen: inkomensterugval of uitgavenstijging, vaak gecombineerd met minder controle op de financiële situatie.

Gevolgen

Schulden leveren stress op. Uit ervaringen van mbo-docenten blijkt dat studenten met schulden vaker afwezig zijn, moe zijn door veel werken, weinig aandacht aan school besteden, hun studiekosten moeilijk kunnen betalen of zelfs stoppen met school.

Daarnaast belemmeren schulden jongeren een toekomst op te bouwen. Je bent meer bezig met het aflossen dan met de toekomst. Salaris wordt direct gebruikt voor het aflossen van schulden. Het is voor deze jongeren moeilijker om op zichzelf te gaan wonen gezien de beperkte financiële middelen die overblijven.

Wat kunt u doen?

Het is belangrijk om financiële problemen bespreekbaar te maken. Bekijk samen welke oplossingen er zijn, passend bij de situatie en de persoonlijkheid van de jongere. Hoe eerder u er bij bent, hoe meer problemen worden voorkomen. Wat kunt u doen én hoe kunt u inzetten op preventie om financiële problemen bij jongeren te voorkomen?

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Uit ervaringen van mbo-docenten blijkt dat studenten met schulden vaker afwezig zijn, weinig aandacht aan school besteden, hun studiekosten moeilijk kunnen betalen of zelfs stoppen met school.”

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen lezen

09 maart 2021

Nibud helpt financiële geletterdheid jongeren vergroten met Angle

lees meer › Nieuwsbericht

Rapport Inkomenspositie van studenten in de beroepsbegeleidende leerweg

Het Nibud onderzocht in opdracht van het ministerie van OCW of het bbl-inkomen toereikend is.

lees meer › Onderzoeksrapport

Uw inwoner wordt 18

Hoe kan een gemeente de 18e verjaardag van inwoners goed benutten voor schuldpreventie?

lees meer › Artikel

Gemeente Lelystad: ‘We willen jongeren preventief benaderen’

Lelystad introduceert Geldwijzer Bijna 18 als onderdeel van een preventiepakket voor jongeren.

lees meer › Praktijkverhaal

Geldwijzer Bijna 18 en Tabbladenset

Geldwijzer Bijna 18 en Tabbladenset

Ideaal voor uw klanten of inwoners die meerderjarig worden.

bestel › Product

Mbo’ers in geldzaken (2015)

Nibud onderzoek: Mbo’ers in geldzaken 2015. 1 op de 5 mbo-studenten heeft een schuld, maar groeiende groep doet het goed.

lees meer › Onderzoeksrapport

Financieel gedrag van jongeren

Over Nibud-onderzoek naar jongeren en financiële educatie en de toepassingen daarvan.

lees meer › Artikel

Nibud-leerdoelen

Richtlijnen voor wat kinderen en jongeren moeten kennen en kunnen voor goed omgaan met geld.

lees meer › Artikel

Schulden: preventie en aanpak

Wat kunt u doen om schulden bij jongeren te helpen voorkomen?

lees meer › Artikel

Hoger onderwijs

Het Nibud onderzoekt geldzaken van studenten en ondersteunt hen met materialen.

lees meer › Artikel

Voortgezet onderwijs en mbo

Een overzicht van lesmateriaal voor scholieren en mbo’ers over omgaan met geld.

lees meer › Artikel

Hulp bij financiële opvoeding

Het Nibud ondersteunt professionals en ouders met onderzoek en materialen.

lees meer › Artikel