Terugblik Nibud congres 2017: ‘Wat is genoeg?’

Wanneer heeft iemand genoeg geld om van te leven? Wanneer heb je genoeg gespaard om straks zorgeloos met pensioen te kunnen? Wat is eigenlijk armoede en wanneer heb je genoeg om (net) niet arm te zijn?

Voor het Nibud vormden deze vragen de aanleiding voor het organiseren van een congres met als thema: wat is genoeg? Op 29 juni jl. keken we naar de actuele ontwikkelingen rondom de diverse maatstaven die aangeven wat genoeg is.

Gerjoke Wilmink, directeur van het Nibud: “Het grote dilemma bij het beantwoorden van dit soort vragen is of je wel objectief kunt vaststellen wat genoeg is. Vanuit cijfermatig perspectief is wellicht een grens te bepalen, maar hoe zit het filosofisch en wat de zegt de historie of de economische psychologie over wat genoeg is?”

Sprekers, lezingen en workshops

Zo’n 150 bezoekers vanuit de financiële wereld, de overheid en de maatschappelijke dienstverlening bespiegelden de vraag ‘Wat is genoeg?’ in vijf lezingen en tien workshops. Hieronder vindt u een terugblik op enkele lezingen en onderwerpen.

“Homo economicus kent geen verzadiging”

Barbara Baarsma is directeur Kennisontwikkeling bij de Rabobank en hoogleraar marktwerking en mededingingseconomie: “Economische groei is alleen al nodig omdat de homo economicus geen verzadiging kent, en omdat we het houdbaarheidstekort moeten financieren.”

“Landen die beter herverdelen, groeien harder”

Frank Vandenbroucke was vice-premier van België en is nu hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn lezing stelt hij polarisatie in de inkomensverdeling vast: het midden verdwijnt, de uitersten worden steeds groter en daarmee het verschil tussen de haves en have nots. Terwijl juist landen die beter herverdelen harder groeien.

Niet genoeg geld = financiële stress

We weten het intussen allemaal: niet genoeg geld geeft stress. Maar hoe meet je financiële stress? Hoogleraar Wilco van Dijk van de Universiteit Leiden en wetenschappelijk medewerker Minou van der Werf van het Nibud doen daar onderzoek naar. “Schaarste leidt tot andere beslissingen, vaak onverstandige. Soms worden mensen juist creatiever door schaarste. Waar lukt het de een wel om met schaarste rond te komen en de ander niet?”

“Begroting voor geluk”

Dirk Brounen is hoogleraar vastgoedeconomie aan de Tilburg University en stelt dat veel mensen onbewust berusten in de financiële keuzes die ze in het verleden hebben gemaakt, zoals een hypotheek of een pensioenspaarplan. Sta eens stil bij die keuzes: passen ze nog wel bij het leven en de plannen die je nu hebt? Brounen daagt uit tot het kritisch beschouwen van je uitgavenpatroon als basis voor je ‘begroting voor geluk’.

13 oorzaken van geluk

In de slotlezing laat wetenschapper, journalist en geluksdoctorandus Akshaya de Groot ons zien welke levensvaardigheden oorzaken van geluk zijn. Toch hebben deze 13 levensvaardigheden slechts voor circa 30 procent invloed op je geluk. Wel zegt De Groot dat er een belangrijk verband is tussen deze vaardigheden en geld: hoe beter je de 13 vaardigheden beheerst, hoe gezonder je met geld omgaat: het is éérder genoeg.

Workshops

In de workshops met titels als ‘Hebben, hebben, hebben: de psychologie van hebzucht’, ‘Genoeg om de begroting rond te krijgen?’ en ‘Voor één dag arm’ ging iedereen aan de slag.

423.000 kinderen groeien op in armoede: dat is 1 op de 8! Deelnemers buigen zich over mogelijke oplossingen (workshop ‘Opgroeien in armoede’ van Jan Wezendonk, Nationaal Fonds Kinderhulp en Chris Wallis, Divosa).

Live ervaren hoe het is om in de schulden te zitten en arm te zijn: huiveringwekkend (workshop ‘Voor één dag arm’ van financieel coaches Micha Aarts en Pauline Mulder).

Is er sprake van armoede als iemand weinig geld heeft, maar zichzelf niet arm voelt? In gesprek over wat mensen minimaal nodig hebben om rond te kunnen komen (workshop ‘Genoeg om van te leven?’ van Stella Hof, SCP).

En wat is nu genoeg?

In één dag lukt het niet om een eenduidig antwoord te vinden op de vraag wat genoeg is. Of het moet een uitspraak van de Griekse wijsgeer Epicurus zijn. Nibud-medewerker Gea Schonewille haalde hem aan in haar workshop ‘Hebben, hebben, hebben…’: “Wie genoeg te weinig vindt, heeft nooit genoeg.”

Lees meer over het Nibud-congres

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder