Geschreven door

Marcel Warnaar

Marcel Warnaar

Sr. Wetenschappelijk medewerker

medewerker

Jasja Bos

Jasja Bos

Sr. Wetenschappelijk medewerker

medewerker

Advies voor de financieringslastnormen 2017

De ruimte in het budget die huishoudens in 2017 hebben voor hypotheeklasten is iets ruimer dan in 2016. Na een aantal jaar van koopkrachtachteruitgang is de afgelopen twee jaar de koopkracht weer toegenomen door een combinatie van belastingverlagingen en een lage inflatie.

Deze belastingverlagingen zorgen ervoor dat een lichte verruiming van de financieringslastpercentages mogelijk is.

Auteurs: Jasja Bos en Marcel Warnaar

Hogere leencapaciteit in 2017

De ruimte die een huishouden heeft voor woonuitgaven wordt bepaald door het bruto inkomen te verminderen met de verschuldigde belastingen en premies en met de overige kosten van levensonderhoud. Deze overige uitgavenposten moeten ook betaalbaar blijven na het afsluiten van een hypotheek.

Voor het bepalen van de percentages voor 2017 heeft het Nibud onder andere rekening gehouden met het feit dat consumenten in 2017 een hypotheek mogen afsluiten tot maximaal 101% van de waarde van de koopwoning. Ook is de jaarlijkse beperking van de hypotheekrenteaftrek met 0,5%-punt in de hoogste schijf meegenomen, in 2017 gaat deze van 50,5 naar 50%.

Als het Nibud deze wijzigingen meeneemt en rekening houdt met een verwachte loonstijging van 1,6% blijkt dat men over het algemeen iets meer hypotheek kan krijgen. De koopkrachtvooruitgang is in procenten redelijk gelijkmatig verspreid over alle inkomens. In euro’s betekent dat echter dat er aan hogere inkomens meer extra hypotheek verstrekt kan worden.

Verschil in maximale hypotheek voor 2016 en 2017

Het Nibud heeft voor verschillende voorbeeldhuishoudens uitgerekend wat het verschil is in maximale hypotheek voor 2016 en 2017.

Tweeverdieners kunnen iets meer lenen

Het Nibud adviseert in het rapport tweeverdieners meer te laten lenen dan eenverdieners met hetzelfde inkomen. Het verschil in besteedbaar inkomen tussen tweeverdieners en eenverdieners wordt elk jaar groter. Dit komt door een aantal fiscale regelingen die tot doel hebben de arbeidsparticipatie te verhogen. Deze regelingen worden stapsgewijs doorgevoerd, ook in de komende jaren. Het Nibud heeft daarom vorig jaar al voorgesteld om ook stapsgewijs het tweede inkomen meer te laten meetellen. Voor 2017 stelt het Nibud daarom voor om het financieringslastpercentage te gebruiken dat hoort bij het hoogste inkomen + 0,6 * het tweede inkomen. In 2016 bedraagt deze factor nog 0,5.

Lage rente

De lage rente zorgt ervoor dat er hogere hypotheken verstrekt kunnen worden. Bij een rentestijging nemen de netto maandlasten echter toe en kan de betaalbaarheid van de hypotheek onder druk komen te staan. Daarom adviseert het Nibud om bij een hypotheek met een korte rentevasteperiode (onder de 10 jaar vast) te blijven rekenen met een zogenaamde minimale toetsrente van 5%.

Een ander effect van de lage rente is dat de hypotheekrenteaftrek minder is. Dit dempt de mogelijke stijging van de te verstrekken hypotheek en leidt tot een lager financieringslastpercentage dan bij een hogere rente mogelijk is. Het Nibud adviseert om de tabellen voor 2017 zodanig aan te passen dat ze de huidige marktrentes beter weerspiegelen en een mogelijk nog verdere daling van de rente kunnen absorberen. Dat betekent dat er beter rekening wordt gehouden met de betaalbaarheid bij rentestanden onder de 2%.

Maatwerk noodzakelijk

De tabellen houden rekening met gestandaardiseerde uitgavenpatronen en geven slechts weer wat iemand objectief gezien zou moeten kunnen betalen, gezien het inkomen. Wat de hypotheekverstrekker maximaal zou mogen uitlenen volgens de tabellen is niet altijd passend bij iemands uitgavenpatroon en persoonlijke voorkeuren. Daarom is bij hypotheekverstrekking altijd maatwerk noodzakelijk.

In sommige gevallen kan er op verantwoorde wijze een hogere hypotheek verstrekt worden dan de tabellen aangeven. De Ministeriële Regeling biedt hiervoor ook ruimte.

In de toekomst minder veranderingen in de percentages

Elk jaar kijkt het Nibud naar de betaalbaarheid van woonuitgaven. Hierbij worden veranderingen in de bestedingen van huishoudens geleidelijk meegenomen om grote wijzigingen van jaar tot jaar te voorkomen. Voor 2017 adviseert het Nibud om ook veranderingen in de fiscale en toeslagensfeer minder schoksgewijs mee te nemen in de berekening van de financieringslastnormen. Dit zorgt voor een gelijkmatiger en voorspelbaarder verloop van de financieringslastnormen over de jaren heen.

Al 15 jaar betaalbaarheid van de hypotheeklasten

Het Nibud berekent al meer dan 15 jaar financieringslastpercentages voor hypotheekverstrekking. Deze werden tot 2007 vooral voor Nationale Hypotheek Garantie-hypotheken gebruikt. Sinds die tijd hebben hypotheekverstrekkers ze ook voor niet-NHG-hypotheken gebruikt. Vanaf 2013 gebruikt de Rijksoverheid ze om verantwoorde hypotheekverstrekking voor te schrijven. Het uitgangspunt van de financieringslastpercentages is dat huishoudens de hypotheeklast nu en in de toekomst kunnen dragen gelet op andere kosten voor levensonderhoud. Om dit systeem voor iedereen hanteerbaar te maken wordt er gewerkt met gemiddelde uitgavenpatronen. Ieder jaar worden deze criteria aangepast aan de veranderende inkomens- en uitgavenpatronen van huishoudens van de afgelopen jaren.

Achtergronden bij het rapport

Met het rapport Financieringslastnormen 2017 adviseert het Nibud de Rijksoverheid over de financieringslastnormen voor hypothecaire financiering voor 2017. Deze normen vormen een onderdeel van de Ministeriële Regeling Hypothecair Krediet. Bij het tot stand komen van dit advies worden diverse partijen geconsulteerd die bij de hypotheekmarkt zijn betrokken. Zo heeft het Nibud onder andere gesproken met de Autoriteit Financiële Markten, De Nederlandsche Bank, de Nederlandse Vereniging van Banken, het Verbond van Verzekeraars, Vereniging Eigen Huis en de stichting Waarborgfonds Eigen Woningen.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Geschreven door

Marcel Warnaar

Marcel Warnaar

Sr. Wetenschappelijk medewerker

medewerker

Jasja Bos

Jasja Bos

Sr. Wetenschappelijk medewerker

medewerker

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen onderzoek

Kennis en bewustzijn van uitvaartkosten (2017)

Een derde van de Nederlanders weet niet wat de gemiddelde kosten van een uitvaart zijn.

lees meer › Onderzoeksrapport

Nibud Vakantiegeld-enquête (2017)

Vakantiegeld wordt vaker gebruikt om te sparen (38 %).

lees meer › Onderzoeksrapport

Lezing Financiële valkuilen van de woningbezitter

Lezing Financiële valkuilen van de woningbezitter

Waar moeten toekomstige woningbezitters op letten?

meer info › Diensten

Lezing Hypotheeknormen

Lezing Hypotheeknormen

Hoe berekent het Nibud de hypotheeknormen?

meer info › Diensten

Lezing Betaalbare huur

Lezing Betaalbare huur

Welke huur kan een huurder opbrengen?

meer info › Diensten
23 januari 2017

Financial guidance in Europa

lees meer ›Blog
20 december 2016

Betaalbaarheid van wonen

lees meer ›Blog

Onderzoek gedragsinterventies in schuldhulpverlening

Samen met Delta Lloyd Foundation doet Nibud onderzoek naar gedragsinterventies.

lees meer › Praktijkverhaal

Kans op financiële problemen (2016)

Hoe mensen met hun geld omgaan is belangrijker dan hoogte inkomen.

lees meer › Onderzoeksrapport

Effectmeting Bank voor de klas 2016

Onderzoek naar het effect van de Cash Quiz tijdens de Week van het geld.

lees meer › Onderzoeksrapport

Nibud Scholierenonderzoek 2016

Alles over scholieren en hun geldzaken.

lees meer › Onderzoeksrapport

Vakantiegeld-enquête (2016)

Gemiddeld gaat 67% van de huishoudens dit jaar op vakantie.

lees meer › Onderzoeksrapport