Financiële problemen

Schulden vormen een groeiend probleem in onze samenleving. Niet alleen voor de schuldenaar, maar ook voor zijn omgeving. Een korte inleiding in oorzaken, gevolgen en aanpak.

Gevolgen voor omgeving

Schulden vormen niet alleen een probleem voor de schuldenaar, ook voor zijn omgeving, de schuldeiser en de maatschappij. Mensen met schulden participeren minder.

Werkgevers

Uit de Nibud-peiling onder werkgevers (Personeel met schulden 2017) blijkt dat 62% van de ondervraagde bedrijven werknemers heeft met financiële problemen. De kosten voor werkgevers lopen snel op. Zo wordt verlies aan productiviteit van de werknemer op minimaal 20% geschat, het verwerken van een loonbeslag kost een drie uur en het ziekteverzuim bij werknemers met financiële problemen wordt geschat op zeven dagen per werknemer.

Gemeenten

Ook de kosten voor gemeenten lopen op door schuldenproblematiek. Als een gezin uit huis wordt gezet dan heeft de gemeente de kosten van de maatschappelijke opvang, maar ook instanties als maatschappelijk werk en jeugdzorg moeten in actie komen.

32 %

van de Nederlandse huishoudens heeft betalingsachterstanden

Bron: Rapport Financiële problemen 2018

Feiten en cijfers

Uit het onderzoek Financiële problemen blijkt dat 32% van de Nederlandse huishoudens het afgelopen jaar met een of meerdere betalingsachterstanden te maken heeft gehad. Uit dit onderzoek blijkt ook, dat het aantal huishoudens met betalingsproblemen nagenoeg gelijk is aan 2015, respectievelijk 22 en 21 procent.

Oorzaken

Er zijn verschillende mogelijkheden om schulden te categoriseren. Een veelgebruikte indeling is die van De Greef (1992).

  •  Overlevingsschulden: er zijn te weinig inkomsten in verhouding tot de vaste lasten.
  •  Overbestedingsschulden: er zijn voldoende inkomsten maar er wordt naar verhouding te veel uitgegeven.
  •  Aanpassingsschulden: er vindt een verandering in de levensomstandigheden plaats, vaak met als gevolg plotselinge inkomensdaling. Deze daling zorgt voor schulden.
  •  Compensatieschulden: overbesteding, als gevolg van compensatiegedrag.

Een andere bekende indeling is die van Boorsma e.a. (1994):

  • Budgettaire redenen, zoals ontslag, stoppen met overwerk, pensioen, maar ook slecht financieel beheer.
  • Verandering in levensfase, zoals het krijgen van een kind, een echtscheiding of het overlijden van de partner.
  • Psychosociale problemen, zoals gebrek aan weerbaarheid en compensatiegedrag, maar ook verslavingen.

Financieel gedrag

In het werkveld is steeds vaker aandacht voor de rol die gedrag speelt bij financiële problemen. Schulden ontstaan vaak door een combinatie van verschillende oorzaken. Dat kunnen gebeurtenissen zijn, maar kennis, vaardigheden en het gedrag van de schuldenaar zijn ook bepalend. Niet iedereen met een laag inkomen of een terugval in inkomen krijgt tenslotte te maken met financiële problemen.

Tamara Madern laat in haar proefschrift zien wat belangrijke vaardigheden en psychologische beïnvloeders (zoals self-efficacy), zijn.

Het Nibud ondersteunt

Het Nibud ondersteunt het werkveld met producten en adviezen die schulden voorkomen, vroegtijdig signaleren of oplossen. We hebben veel ervaring met preventieprojecten en bieden materialen voor cliënten.

Neem contact op met Marion Weijers, senior adviseur budgetvoorlichting en coaching, als u meer wilt weten over wat het Nibud voor uw organisatie kan betekenen. U kunt uw vraag ook naar het algemene Nibud contactformulier sturen.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Een kortetermijnvisie hebben en snel aan verleidingen toegeven vergroot de kans op financiële problemen. Spaarbehoeftig zijn verkleint die kans juist.”

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Anderen lezen

Uw inwoner wordt 18

Hoe kan een gemeente de 18e verjaardag van inwoners goed benutten voor schuldpreventie?

lees meer › Artikel

Rapport Aanbevelingen voor effectiviteitsonderzoek in de schuldhulpverlening

Onderzoek naar naar de effectiviteit van maatregelen in de schuldhulpverlening.

lees meer › Onderzoeksrapport
27 maart 2019

Nibud: Effectiviteitsonderzoek in schuldhulpverlening vraagt tijd en betrokkenheid

lees meer ›Nieuwsbericht
05 maart 2019

‘Het Vaste Lasten Pakket kan de negatieve spiraal doorbreken’

lees meer ›Nieuwsbericht

Financiële problemen 2018

Onderzoek Geldzaken in de praktijk 2018 - 2019, deel 1.

lees meer › Onderzoeksrapport

Platform Schuldhulpverlening levert regelmatig nieuwe inzichten op

Wat haalt de gemeente Delft uit het Nibud Platform Schuldhulpverlening?

lees meer › Praktijkverhaal

‘Inzet Nibud-coach creëert veel rust, ook op de werkvloer’

Hoe ga je om met personeel met schulden? Nibud biedt een coachingstraject. Werkgever én werknemer vertellen.

lees meer › Praktijkverhaal

Nibud-agenda 2019 op maat

De Nibud-agenda op maat geeft mensen met geldstress meer grip en daardoor meer rust.

lees meer › Praktijkverhaal

Buddy-schuldenapp fiKks helpt medewerkers

lees meer › Artikel

Opluchting bij werknemers Bilfinger na hulp van Nibud-coach

Helpt verzuim voorkomen en bevordert loyaliteit naar bedrijf.

lees meer › Praktijkverhaal

Ruim 350.000 huishoudens ontvangen de Nibud-Geldkrant

In diverse gemeenten huis-aan-huis verspreid.

lees meer › Praktijkverhaal

Zojuist verspreid: Nibud-Geldkrant, editie De Wolden

De Nibud-Geldkrant, is onderdeel van de campagne 'Grip op je knip' in gemeente De Wolden.

lees meer › Praktijkverhaal