Geschreven door

Lindsay de Sain

Lindsay de Sain

Online redacteur

medewerker

Blog Bewust op budget: Betaal jezelf eerst

Weblog | 11 april 2019

Ken je dat? Je hebt net je salaris gehad en het geld brandt in je zak. Je staat te popelen om je zuurverdiende geld uit te geven. Sparen? Dat doe je uiteraard van het geld dat na alle rekeningen, afschrijvingen en aankopen overblijft. Herkenbaar?

Bij mij wel. En ik moet eerlijk toegeven dat er zelden iets overbleef om over te boeken naar mijn spaarrekening. Blijkbaar behoorde ik tot de 19% van Nederland die niét spaarde, zo blijkt uit de Nibud-cijfers over sparen.

81 %

van de Nederlandse huishoudens spaart

Bron: Bron: Nibud-rapport 'Geld achter de hand makkelijker maken' (2017)

Ik gaf mijn geld in deze volgorde uit: vaste lasten, rekeningen, leuke dingen, sparen. Het is niet gek dat ik op deze manier niets over hield aan het einde van de maand. Toen ik aan de slag ging bij het Nibud en meer leerde over het opbouwen van een buffer, besloot ik mijn tactiek te veranderen.

Ik las op verschillende buitenlandse blogs het pay yourself first-principe, wat zich in het Nederlands het beste laat vertalen als: betaal jezelf eerst. Als je de volgorde verandert en het sparen naar voren schuift: sparen, rekeningen en dan pas leuke dingen, dan staat het veilig op je spaarrekening voordat je allerlei legitieme redenen vindt (of verzint ;-)) om het uit te geven.

Uiteraard ben ik benieuwd hoe dit precies werkt. Gelukkig beschikt het Nibud over een kennisteam dat bestaat uit onder andere econometristen, gedragsdeskundigen, koopkrachtdeskundigen en psychologen. Ik besluit bij mijn collega’s aan te kloppen om te vragen waarom het betaal jezelf eerst-principe zo goed werkt.

Minou van der Werf, mijn collega en senior wetenschappelijk medewerker bij het Nibud, legt me uit hoe dit komt:

Door de pay yourself first-methode, wordt sparen als het ware (ongemerkt) een vaste uitgavenpost per maand. Hierdoor hou je er al rekening mee in je budget voor de rest van de maand.

Zo ervaar ik dat persoonlijk ook. Omdat ik nu als eerst automatisch een bedrag naar mijn spaarrekening laat overboeken, zie ik dat bedrag niet meer op mijn betaalrekening. Ik zou natuurlijk geld over weer kunnen hevelen, maar als ik eerlijk ben, houd ik automatisch rekening met het saldo wat er op mijn betaalrekening overblijft en denk ik er niet meer aan om dat gespaarde bedrag uit te geven. Hoe zit dat?

Minou: ‘Door geld naar de spaarrekening over te boeken, vergroot je eigenlijk de drempel om het uit te geven, doordat je hersenen het geld bewust anders labelen. Als je het geld op je betaalrekening laat staan, dan zien je hersenen dat saldo als geld dat je geoorloofd mag uitgeven. Als je het naar je spaarrekening zet, dan is dat opeens niet meer zo, waardoor we het minder snel uitgeven’.

Minou verwijst me naar de geldpiramide van Shefrin & Thaler. Zij gebruikt deze geldpiramide in een Nibud-rapport dat ze in 2017 samen met collega Anna van der Schors schrijft. Ook in dit rapport adviseren Minou en Anna om automatisch sparen te stimuleren, omdat dit psychologisch gezien veel beter werkt.


*De plaats die het geld inneemt in de piramide, bepaalt hoe gemakkelijk het wordt uitgegeven. Geld in een portemonnee staat helemaal onderaan, gevolgd door geld op de betaalrekening. Mensen geven gespaard geld op de spaarrekening dus minder gemakkelijk uit dan geld in de portemonnee of op de betaalrekening.

Geld op de spaarrekening staat immers een trede hoger in de piramide. Mensen moeten een extra drempel over om dit geld uit te geven en denken er nog eens bewust over na of ze dit wel moeten doen.

Nieuwsgierig naar meer achtergrondinformatie en het rapport? Je kunt het hier nalezen:

Leuk om te weten dat wat ik in de praktijk ervaar, dus gegrond is vanuit de wetenschap over geld en gedrag. Ik blijf dus trouw aan mijn betaal jezelf eerst-principe. In mijn allereerste Bewust op budget-blog deelde ik dat mijn partner en ik vanaf dat moment maandelijks een bedrag opzij zetten voor onze droombuffer.

Je kunt je persoonlijke adviesbuffer berekenen met de Nibud BufferBerekenaar en wij besloten dat we graag een persoonlijke buffer van 10.000 euro bij elkaar wilden sparen.

De eerste maanden lukte het ons om, volgens Nibud-advies, 10% van ons netto inkomen opzij te zetten. Maar des te langer we bewust met ons budget omgaan, des te leuker we het vinden. Dat heb je vast kunnen teruglezen in mijn blogs :-). Inmiddels lukt het ons om 20% van ons netto inkomen opzij te zetten en hebben we ruim driekwart van ons gedroomde bufferbedrag behaald. We komen dus steeds dichterbij en dat geeft een onwijze kick!

Ik vind het vooral bijzonder om te merken dat ik persoonlijk mijn gedrag betreft bewust(er) met geld omgaan heb kunnen veranderen. Zeker gezien mijn startpunt, met een lege spaarrekening en (te) weinig financieel bewustzijn. Omdat geldzaken me voorheen gewoonweg niet zoveel interesseerden, was ik er niet erg handig in. Maar wat ik de afgelopen maanden heb geleerd, is dat jezelf financieel kunt (her)opvoeden. Zelfs als je dat, net als ik, niet van huis uit hebt meegekregen.

Dat vind ik niet alleen leuk, maar het geeft ook hoop, vind ik persoonlijk. Dat ik, als 35-jarige, mijn gedrag nog kan veranderen en een gat in je hand best te dichten is ;-). Ik ben daarin op bepaalde vlakken best veranderd. Maar daarover schrijf ik volgende maand meer.

Heb jij een buffer achter de hand en hoe heb je dat bedrag bepaald? Ben je van nature erg spaarzaam of heb je dat, net als ik, jezelf aangeleerd? Tot volgende maand!

Lindsay

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Reacties (5)

  • Naomi op 12 april 2019, 17:26

    echt zo leuk om dit te volgen! wii zijn tegelijk beginnen (gezin met 2 jonge kinderen) en inmiddels ook bijna 5000 euro gespaarde door simpele aanpassingen met opletten boodschappen etc. Dank voor.je inspirerende blogs echt je schrijft heel leuk. Ga zo door!

    Beantwoorden
  • San op 17 april 2019, 11:16

    wat goed dat jullie dit hebben ontdekt en ermee aan de slag zijn gegaan. En het word idd een sport om verder te kijken waar je kunt besparen en dus extra sparen. Ik heb het pay yourself first vorig jaar ontdekt en heb ondertussen ook al een fijne buffer gespaard. Ik ben een alleenstaand werkende moeder van 2 kinderen, dus ik kan alleen op mijn eigen spaargeld terugvallen. Mijn maandelijkse spaarbedrag is afgelopen jaar hoger geworden omdat ik hier en daar wat bespaar op vaste lasten. De grootste slag was met de boodschappen afgelopen jaar: ongeveer €25 per week besparen (ik lette echt niet op wat uitgaf) = zo'n €1250 per jaar wat ik ineens extra kon sparen. Zo fijn!!

    Beantwoorden
  • Macha op 12 juni 2019, 10:40

    Ook al even bezig met sparen. Zelf er gelet op boodschappen en verzekeringen. Daarbij alle lampen in huis vervangen voor LED-lampen. Scheelt een hoop. Voor uitjes is https://goedkoop-treinkaartje.nl echt handig en kan je toch iets leuks blijven doen.

    Beantwoorden
  • Patricia op 12 juli 2019, 23:43

    Hi! Ik vind het pay youself first principe erg interessant. Wij zouden graag meer willen sparen maar het lukt gewoon iedere maand niet. Daarom lijkt dit principe me wel wat! Ik vraag me wel af... wat doe je dan als er nog een stuk maand is en je nog moet tanken en boodschappen doen? Mijn man wil het liefst zoveel mogelijk sparen maar ook gewoon geld kunnen uitgeven. Ik kijk altijd wat er nog op de rekening staat en tank bijvoorbeeld geen volle tank dan als ik ook nog wat boodschappen moet doen. Mijn man tankt dan wel een volle tank en denkt dan niet aan de boodschappen. Ik ben 'bang' dat als ik onszelf eerst betaal we (bijna) aan het einde van de maand niet uitkomen. Of is het dan verstandig om eerder die maand al te budgetteren?

    Beantwoorden
    • Lindsay de Sain op 15 juli 2019, 12:21

      Hi Patricia, bedankt voor je reactie en vraag. Ik ben natuurlijk geen financieel wetenschapper, maar persoonlijk calculeer ik dan in hoeveel ik qua tanken nodig heb (en niet meer) en dan zou ik de tank niet volledig vol tanken. Dan kun je én auto rijden, én boodschappen doen. En als je dan weer salaris of een betaling hebt ontvangen, dan kun je eventueel meer tanken. Je moet natuurlijk wel rond kunnen komen, dus geld tekort omdat je niet kunt eten, dat is niet de bedoeling. Omdat ik mezelf eerst betaal, houd ik dan automatisch rekening met het bedrag wat nog 'over' is op mijn lopende rekening. En dan schipper ik daar tussen de échte moetjes (zoals boodschappen) en laat ik andere zaken zitten. Maar nogmaals, dat is hoe ik het persoonlijk aanpak en geen 'regel'. Sowieso goed dat je bewust bezig bent met budgetteren en sparen! :-)

      Beantwoorden

Laat een bericht achter

Uw E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Alle velden zijn vereist.

Geschreven door

Lindsay de Sain

Lindsay de Sain

Online redacteur

medewerker

Inmiddels hebben we ruim driekwart van ons gedroomde bufferbedrag behaald!”

— Lindsay, online redacteur Nibud

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder