Nibud: 2016 gunstig jaar voor portemonnee

Persbericht | 15 september 2015

Op een enkeling na gaat vrijwel iedereen er in 2016 op vooruit. Voor werkenden stijgt de koopkracht meer dan voor uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden. Het is voor het eerst sinds 2008 dat het Nibud ziet dat zo veel huishoudens een koopkrachtstijging meemaken. Dit blijkt uit koopkrachtberekeningen van het Nibud op basis van de Miljoenennota.

Omdat in 2016 de belastingen worden verlaagd, gaat vrijwel iedereen erop vooruit. Het Nibud ziet koopkrachtdalingen tot -3,5% en koopkrachtstijgingen tot 4,8%. Omgerekend naar euro’s betekent dit dat er consumenten zijn die maandelijks honderd tot honderdvijftig euro meer te besteden hebben. Maar ook, vooral onder uitkeringsgerechtigden, huishoudens die maandelijks tientallen euro’s minder te besteden hebben.

Werkenden met kinderen gaan er het meest op vooruit

Het Nibud ziet vooral onder stellen met kinderen, waarbij beide partners werken, flinke koopkrachtstijgingen. Zij gaan er al snel 3 tot 4% (50 tot 100 euro per maand) op vooruit. Ze profiteren onder andere een verhoging van de inkomensafhankelijke combinatiekorting en kindgebonden budget. Ouders met kinderen in de kinderopvang zullen merken dat ze meer kinderopvangtoeslag krijgen. Ze krijgen 5% meer van de rekening vergoed. Dit betekent dat als ze maandelijks 500 euro betalen aan de kinderopvang, ze in 2016 maandelijks 25 euro meer vergoed krijgen.

Bijstandsgerechtigden geen vooruitgang

Voor mensen in de bijstand blijft het ook in 2016 financieel zwaar. Weliswaar gaan ze er niet op achteruit, maar erop vooruit gaan ze ook niet. En dat is waar deze groep na zoveel jaren van inleveren wel behoefte aan heeft. De koopkracht blijft voor deze groep nagenoeg gelijk, wat betekent dat uitkeringsgerechtigden ook volgend jaar op de kleintjes moeten blijven letten.

Gepensioneerden wisselend beeld

Gepensioneerden profiteren minder dan werkenden van de belastingverlaging. Dit komt onder andere omdat de aanvullende pensioenen niet stijgen. Hierdoor gaan ze er niet zo sterk op vooruit als werkenden. Het Nibud ziet dat gepensioneerden met een hoger aanvullend pensioen van rond de 2000 euro per maand en hoger, erop achteruit gaan. Hun aanvullend pensioen wordt niet geïndexeerd en ze moeten meer betalen aan de inkomensafhankelijke zorgpremie.

Ouderen met een lager inkomen en veel spaargeld hebben last van het verdwijnen van de ouderentoeslag in box 3. Hierdoor betalen ouderen met meer dan 20.000 euro spaargeld per persoon meer belasting over hun spaargeld. Ook kunnen ze daardoor het recht op toeslagen verliezen. Veel gepensioneerden profiteren van een verhoging van de ouderenkorting met 145 euro per jaar. Maar vervroegd gepensioneerden profiteren daar niet van. En bij deze groep ziet het Nibud dan ook flinke koopkrachtdalingen, tot -3,5%.

Koopkrachtdaling voor chronisch zieken en gehandicapten

Uit speciale koopkrachtberekeningen die het Nibud voor de ouderenbonden en Ieder(in) heeft gemaakt blijkt dat mensen met zorgkosten ook in 2016 met een koopkrachtdaling rekening moeten houden. Sinds dit jaar zijn gemeenten voor een groot deel verantwoordelijk voor de (financiële) ondersteuning van mensen met een zorgvraag. Hierdoor is het lastig om een algemeen, landelijk, beeld te schetsen. Wel is het zo dat er veel huishoudens zijn die van hun gemeenten meer zelf moeten betalen voor de zorg. De koopkrachtdalingen voor deze huishoudens zijn dan ook fors. Meer over deze koopkrachtberekeningen zijn te vinden via iederin.nl en stopdestapeling.nu.

Inkomens hoger dan 50.000 euro profiteren minder

Mensen met een inkomen hoger dan 50.000 euro bruto per jaar gaan er minder op vooruit dan de inkomens onder deze grens. Dit komt omdat zij minder profiteren van de belastingverlaging. Deze verlaging is vooral gericht op werkenden met een laag en middeninkomen.

Koopkrachtstijging hard nodig

Het is voor het eerst sinds 2008 dat het Nibud bij zo veel groepen koopkrachtstijgingen ziet. Het instituut wijst erop dat voor velen deze koopkrachtstijging hard nodig is. Na zeven magere jaren waarbij veel huishoudens de broekriem moesten aanhalen, is bij velen de rek eruit. Het instituut is daarom zeer verheugd dat veel huishoudens meer te besteden krijgen. Wel wijst het Nibud erop dat huishoudens bewust met de koopkrachtstijging moeten omgaan en het instituut adviseert om voor volgend jaar een (nieuwe) begroting te maken. De nieuwe uitgave van het Nibud ‘Inkomsten en uitgaven in balans’ is hiervoor een handig hulpmiddel.

Voorbeeldberekeningen koopkrachtontwikkeling 2016

Koopkrachtontwikkeling voor 2016 (bedragen netto per maand)
ProcentueelIn euro’s per maand
1. Alleenstaande in bijstand0,0%€ 0,-
2. Alleenstaande ouder, 1 kind onder de 12 jaar (bruto jaarinkomen € 20.000)+ 3,8%+ € 84,-
3. Echtpaar, 2 kinderen onder de 12 jaar. (alleenverdiener, bruto jaarinkomen € 35.000)+ 1,9%+ € 50,-
4A. Tweeverdieners, twee kinderen onder de 12 jaar (bruto jaarinkomen € 30.000 + € 15.000 geen kinderopvang)+ 3,2%+ € 110,-
4B. Tweeverdieners, twee kinderen onder de 12 jaar (bruto jaarinkomen € 30.000 + € 15.000, drie dagen kinderopvang)+ 3,7%+ € 178,-
5. Echtpaar 65+ (bruto jaarinkomen 2x AOW, zonder aanvullend pensioen)+ 0,4%+ € 7,-

De term koopkrachtontwikkeling staat voor de hoeveelheid goederen en diensten die met het netto inkomen kunnen worden gekocht in vergelijking met vorig jaar.

Achtergronden bij de berekeningen

De voorbeeldberekeningen zijn omgerekend naar gemiddelde maandbedragen. Fiscale voordelen, vakantiegeld, kinderbijslag en dergelijke zijn al bij het netto maandbedrag geteld. Bij de bedragen is het Nibud uitgegaan van een inflatie van 1,2% en bruto loonstijging van 1,4%. Alle fiscale regelingen van 2015 en 2016 zijn gebruikt. We zijn er vanuit gegaan dat alle toeslagen en inkomensondersteuning worden aangevraagd. Er is geen rekening gehouden met wijzigingen in de bijzondere bijstand of gezondheidssituatie. De hier genoemde huishoudens zijn slechts voorbeelden, waarbij de situatie simpel is gehouden. Er is geen rekening gehouden met specifieke aftrekposten of bijtellingen. In werkelijkheid gebeurt er natuurlijk veel meer in een huishouden. Promotie, veranderen van baan, (gedeeltelijk) stoppen met werken, gezinsuitbreiding e.d. zijn gebeurtenissen die veel meer van invloed zijn op het besteedbare inkomen van huishoudens. Als gevolg van het bovenstaande zullen huishoudens zich nooit helemaal herkennen in de hier gegeven voorbeelden.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder
20 september 2016

Koopkracht: uitschieters door inkomensgrenzen

lees meer › Blog

Koopkrachtberekenaar 2017

2017: wat gebeurt er dit jaar met uw koopkracht? Bereken het direct!

lees meer › Tool

Referentiecijfers en begrotingen

We berekenen referentiecijfers voor budgetvoorlichting en kredietverlening.

lees meer › Artikel

Koopkrachtontwikkeling

Het Nibud berekent deze ontwikkelingen door voor verschillende groepen.

lees meer › Artikel
17 januari 2017

Nibud koopkrachtberekeningen 2017: koopkracht meestal lager dan loonstrookje

lees meer › Persbericht
20 september 2016

Nibud: In 2017 magere koopkrachtstijging

lees meer › Persbericht
17 september 2016

Zorguitgaven van chronisch zieken in 5 jaar gestegen

lees meer › Nieuwsbericht
19 januari 2016

Koopkrachtberekeningen 2016 tonen positief beeld

lees meer › Persbericht
21 januari 2015

Nibud: koopkracht 2015 minder positief dan loonstrookje

lees meer › Persbericht
08 december 2014

Hypotheeknormen in het belang van de consument

lees meer › Blog
16 september 2014

Nibud: 2015 voor niet-werkenden een zwaar jaar

lees meer › Persbericht
29 mei 2014

34% van de Nederlanders denkt dat crisis voorbij is

lees meer › Persbericht