Welke hypotheek past bij u?
Als u een hypotheek afsluit, neemt u een beslissing die belangrijke gevolgen heeft voor de komende 20 of 30 jaar. Zo kunnen de maandlasten erg variëren per type hypotheek. Ook de zekerheid of aan het einde van de looptijd de totale hypotheek is afgelost verschilt. De maandlasten hangen af van de hoogte van de hypotheek, de rente en het type hypotheek.
Soorten hypotheken
Hieronder leest u de kenmerken van de meestvoorkomende hypotheken.
Lineaire hypotheek
Bij een lineaire hypotheek lost u elke maand eenzelfde bedrag af, bijvoorbeeld 1/360e deel bij een looptijd van 30 jaar. U betaalt rente over de resterende schuld. De maandelijkse lasten zijn in het begin dus hoog, maar gaan later omlaag. Aan het eind van de looptijd heeft u de hypotheek altijd afgelost.
Annuïteitenhypotheek
Bij een annuïteitenhypotheek betaalt u elke maand een vast bedrag. Dit bedrag bestaat uit rente en aflossing. In het begin van de looptijd betaalt u veel rente en lost u weinig af. Later is dat omgekeerd en betaalt u dus weinig rente en lost u veel af. Aan het einde van de looptijd heeft u met een annuïteitenhypotheek de hele hypotheek afgelost. Als u gebruik maakt van hypotheekrenteaftrek, zijn uw netto lasten in het begin van de looptijd laag, maar lopen ze later op.
Spaarhypotheek
Bij een spaarhypotheek betaalt u maandelijk een bedrag aan rente. U lost niet af. In plaats daarvan spaart u gedurende de looptijd van de hypotheek het bedrag bij elkaar om de hypotheek mee af te lossen. Sparen gebeurt met een levensverzekering of via een bankspaarrekening. Bij een levensverzekering betaalt u een deel van de premie voor een overlijdensrisicoverzekering. Bij banksparen is dit niet het geval; u kunt er voor kiezen een losse overlijdensrisicoverzekering af te sluiten.
De rente die u ontvangt is altijd gelijk aan de hypotheekrente. Zo wordt het effect van renteschommelingen beperkt. Bij een spaarhypotheek spaart u altijd het volledige bedrag bij elkaar. Ook kunt u maximaal profiteren van hypotheekrenteaftrek.
Beleggingshypotheek
Bij een beleggingshypotheek betaalt u naast de rente maandelijks een bedrag waarmee belegd wordt. De opbrengst aan het eind van de looptijd is hopelijk genoeg om uw hypotheek af te lossen. Dit hangt af van de ontwikkelingen op de 'beurs'. Een beleggingshypotheek kan een hoger rendement opleveren, maar u hebt meer onzekerheid. Bij een beleggingshypotheek kunt u zelf beleggen of via een levensverzekering. Ook betaalt u vaak een premie voor een overlijdensrisicoverzekering.
Aflossingsvrije hypotheek
Bij een aflossingsvrije hypotheek hoeft u niets af te lossen en betaalt u alleen rente. Dat kan alleen voor een deel van de hypotheek of als er genoeg overwaarde is. Deze hypotheek moet dus wel degelijk worden afgelost, maar gewoonlijk niet tijdens de looptijd. U zorgt zelf voor vermogensopbouw voor het moment van aflossen.
Hybride hypotheek
U kunt ook een combinatie van hypotheken nemen: een deel spaarhypotheek, een deel beleggen en een deel aflossingvrij. Dat heet een hybride hypotheek. Bij alle hypotheken is het mogelijk boetevrij extra af te lossen als u dat wilt.
Rente
Over de nog uitstaande schuld moet u rente betalen. Vaak kunt u de rente voor een aantal jaren vast zetten. Dat geeft u voor die jaren zekerheid. Aan het eind van die periode wordt de rente aangepast aan de dan heersende rentevoet. Dat kan hoger of lager zijn dan wat u nu betaalt. De rente is aftrekbaar voor de inkomstenbelasting, zodat u minder belasting betaalt.
Uw inkomen en de waarde van het huis
Voordat de bank een hypotheek verstrekt, wordt gekeken naar twee zaken:
- Uw inkomen: kunt u rente en aflossing betalen?
- De waarde van het huis: brengt het in geval van nood genoeg op?
De bank heeft op die manier meer zekerheid, de rente kan dus redelijk laag zijn vergeleken met bijvoorbeeld een persoonlijke lening.
Rente aftrekbaar
De rente van een hypotheek (niet de aflossing!) voor de eerste eigen woning is aftrekbaar voor de belasting. Tenminste, als u de lening gebruikt voor aankoop of verbetering van de woning. Dat bespaart u veel geld: tussen de 33 en de 52% van de rentekosten, afhankelijk van uw inkomen: hoe hoger het inkomen, hoe meer voordeel.
Overwaarde
Soms is een flink verschil ontstaan tussen de werkelijke waarde van een woning en de resterende hypotheekschuld. Stel dat u een hypotheek heeft afgesloten voor €200.000 en uw woning is inmiddels €250.000 waard, bijvoorbeeld door een verbouwing, dan is er sprake van overwaarde. U kunt dan uw hypotheek verhogen en zo aan extra geld komen.
Een tweede hypotheek
Dit wordt een tweede hypotheek genoemd. U moet dan per maand wel meer afbetalen. Doet u dat wel met zorg: de wijziging van de hypotheek brengt flinke kosten met zich mee. De rente op die extra hypotheek is alleen als hypotheekrente aftrekbaar van de belasting als u het geld gebruikt voor het onderhoud van uw eigen - eerste - woning. Gebruikt u het geld voor de aanschaf van een auto of boot, dan is de rente niet aftrekbaar.
Welke hypotheek kiest u?
Als u een hypotheek kiest, moet u voor uzelf een aantal belangrijke vragen beantwoorden:
- Wilt u aan het einde zeker zijn dat de hypotheek is afgelost? Kies dan geen beleggingshypotheek. Die zijn afhankelijk van de beleggingsopbrengsten. Een beurscrisis vlak voor het einde van de looptijd van de hypotheek brengt u dan in de problemen.
- Wilt u altijd de laagste maandlasten? Maandlasten kunnen afhankelijk zijn van verwachte beleggingsopbrengsten of van een lage rente die slechts voor korte termijn geldt. Ook andere voorwaarden kunnen belangrijk zijn zoals de rente van de rentevaste periode of het type hypotheek.
- Wilt u naast de hypotheek ook nog andere dingen blijven doen? Een maximale hypotheek brengt dat in gevaar. Bedenk van te voren wat de gevolgen zijn van de hypotheeklasten. Vul bijvoorbeeld eerst een Persoonlijk Budgetadvies in.
Meer informatie over het kopen van een huis vindt u in het document: Betaalbare hypotheek (2010) (pdf). De tekst is door het Nibud opgesteld in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).
Informatie en advies van de AFM
- De AFM (Autoriteit Financiële Markten) heeft een financiële routeplanner voor hypotheken ontwikkeld. Hiermee komt u stapsgewijs meer te weten over onderwerpen die u kunnen helpen om een goede beslissing te nemen.
- Als u een adviesgesprek heeft gevoerd met een hypotheekadviseur, is het niet altijd makkelijk om in te schatten hoe nuttig of waardevol dit gesprek is geweest. De AFM heeft daarom de checklist hypotheekgesprek gemaakt. Ook als u recent een hypotheek heeft afgesloten en benieuwd bent of de adviesgesprekken zijn verlopen zoals het hoort, kunt u deze checklist gebruiken.
- Download ook de gratis brochure van de AFM: Verstandig een hypotheek kiezen (pdf).
