Hoe werkt de financiële dienstverlening?
Keuzes die u nu maakt, kunnen grote invloed hebben op uw toekomstige financiële situatie. Er is een groot scala aan financiële producten op de markt. Er zijn veel financiële instellingen, bijvoorbeelden banken, verzekeraars en tussenpersonen, maar ook effecteninstellingen, beleggingsinstellingen en kredietverstrekkers. Zij kunnen u helpen bij het maken van uw keuzes. Met wie gaat u in zee en welke hulp heeft u nodig?
AFM: toezicht op financiële instellingen
Financiële dienstverlening is in Nederland geregeld in de Wet Financieel Toezicht (WFT). De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de instelling die verantwoordelijk is voor de uitvoering van deze wet. De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten en is de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten van sparen, lenen, beleggen, pensioenen en verzekeren. De AFM bevordert zorgvuldige financiële dienstverlening aan consumenten en ziet toe op een eerlijke en efficiënte werking van kapitaalmarkten. Hun streven is het vertrouwen van consumenten en bedrijven in de financiële markten te versterken, ook internationaal. Op deze manier draagt de AFM bij aan de welvaart en de economische reputatie van Nederland. De AFM biedt via consument.afm.nl onafhankelijke informatie en tools om u te helpen weloverwogen financiële keuzes te maken.
Vergunning
Alle financiële dienstverleners in Nederland moeten een vergunning hebben van de AFM. Bij het verlenen van de vergunningen geldt het volgende onderscheid tussen adviseren en bemiddelen:
- Adviseren: de dienstverlener zoekt voor u uit wat voor uw situatie een goede oplossing is.
- Bemiddelen: u moet zelf aangeven wat u een goede oplossing vindt. De dienstverlener sluit bij bemiddelen alleen de overeenkomst.
Het spreekt vanzelf dat de eisen voor de dienstverlener bij advisering veel strenger zijn dan bij bemiddeling. Bij dat laatste speelt u immers zelf een grotere rol dan bij advisering. In principe doet een financiële dienstverlener aan advisering. Als hij alleen bemiddelt, moet hij dat vooraf uitdrukkelijk aangeven.
Voorwaarden voor een vergunning
De AFM-vergunningen gelden voor beperkte onderdelen. Voor bijvoorbeeld dienstverlening voor hypotheken is een andere vergunning nodig dan voor dienstverlening voor verzekeringen. Om een vergunning te krijgen toetst de AFM de financiële dienstverlener op de volgende wettelijke eisen:
- betrouwbaarheid
- deskundigheid
- financiële zekerheid
- adequate en integere bedrijfsvoering
- transparantie
- zorgplicht
Deze zorgplicht houdt in dat de financiële dienstverlener informatie over u inwint en een product adviseert dat bij u past. Verder moeten financiële dienstverleners een klachtenregeling hebben en aangesloten zijn bij een geschillencommissie. Kredietverstrekkers moeten overkreditering voorkomen.
Aanbieders controleren
U kunt op de website van de AFM de registers raadplegen en zo controleren welke vergunning een instelling heeft en welke diensten zij mogen aanbieden. U vindt op deze website ook waarschuwingslijsten met namen van instellingen. De AFM adviseert om niet met deze instellingen in zee te gaan!
Controleer uw aanbieder (AFM.nl)
Een adviseur uitzoeken
Een dienstverlener die een vergunning heeft, voldoet in ieder geval aan een aantal wettelijke eisen. Maar zoals bij elke beroepsgroep, zijn er goede en minder goede. Waar moet u verder op letten, als u een dienstverlener uitzoekt?
Prijs en provisie
Een financieel dienstverlener krijgt vaak een provisie betaald door de instelling waar hij het product afsluit. Hij of zij is verplicht om open te zijn over de provisie bij de verkoop van hypotheken en zogenaamde complexe financiële producten. Hoe open is uw adviseur hierover? En kan over de hoogte van de provisie worden onderhandeld?
Sinds 2009 moet de financieel adviseur al na het eerste oriënterende gesprek een schatting geven van de werkzaamheden die hij gaat verrichten en de vergoeding die hij daarvoor ontvangt. Dit dient hij te doen via een zogenaamd Dienstverleningsdocument. Bij sommige adviseurs kunt u ook op uurtarief betalen. Ook daarvoor krijgt u een dienstverleningsdocument met daarin het verwachte aantal uren werk en het uurtarief. Hoe gaat u betalen? Ga na wat voor u het voordeligst is.
Advies
Waar wilt u precies advies over? Een samenhangend persoonlijk financieel plan of alleen advies over een bepaald product? Betaalt u alleen voor een advies of regelt de adviseur ook verder alles voor u?
Onafhankelijkheid
Werkt de dienstverlener met een aantal financiële instellingen of werkt hij maar voor één of een beperkt aantal instellingen?
Ervaring
Kan hij referenties geven? Welke kwalificaties heeft de adviseur?
Persoonlijk
Gaan meerdere medewerkers voor u werken of heeft u alleen te maken met de betreffende persoon?
Bekijk de website van de Vereniging van Onafhankelijk Financieel Planners voor een lijst van onafhankelijke adviseurs.
Vraag om de Financiële Bijsluiter
De financiële instelling moet bij complexe financiële producten een Financiële Bijsluiter ter beschikking stellen. U krijgt deze echter niet automatisch, u moet er zelf om vragen. Als u er om vraagt, moet de financiële instelling de Financiële Bijsluiter tijdig en kosteloos verstrekken voordat de overeenkomst is gesloten. Om precies te weten wat u koopt, moet u de gelegenheid hebben gehad de Financiële Bijsluiter vooraf te lezen.
Checklist hypotheekgesprek
Als u een adviesgesprek heeft gevoerd met een hypotheekadviseur, is het niet altijd makkelijk om in te schatten hoe nuttig of waardevol dit gesprek is geweest. De AFM heeft daarom de checklist hypotheekgesprek gemaakt. Ook als u recent een hypotheek heeft afgesloten en benieuwd bent of de adviesgesprekken zijn verlopen zoals het hoort, kunt u deze checklist gebruiken.
Heeft u een klacht?
Het is altijd verstandig om de gemaakte afspraken duidelijk op papier te zetten om misverstanden achteraf te voorkomen. Als u toch een klacht heeft, kunt u deze indienen bij de dienstverlener. Elke dienstverlener moet een klachtenregeling hebben. Komt u er vervolgens samen niet uit, dan kunt u terecht bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid).
