Uw erfenis regelen
De erfenis is een moeilijk onderwerp. U wilt er eigenlijk nog niet aan denken dat u er straks niet meer bent, maar toch is het fijn als alles op dat moment goed geregeld is. Daarom is het belangrijk om stil te staan bij uw erfenis.
Wat valt onder een erfenis?
Een erfenis omvat al het materiële dat iemand achterlaat. In eerste instantie denken veel mensen aan spaargeld en een eigen huis, maar ook kleding, sieraden, meubilair en schulden horen bij een erfenis. Als u verwacht dat er schulden zijn of u verwacht zelf binnenkort een erfenis, lees dan ook: Een erfenis ontvangen.
Als u niets regelt
Als er geen testament is opgesteld dan wordt de erfenis verdeeld volgens de regels van het erfrecht. Volgens het erfrecht zijn de echtgenoot of geregistreerd partner en familieleden de erfgenamen. Als u samenwoont, dan is uw partner geen erfgenaam. Ook niet als u een samenlevingscontract heeft. Aanverwanten (zoals een zwager, schoonmoeder of stiefkinderen) zijn ook geen erfgenamen.
De wet onderscheidt vier groepen erfgenamen. Als een erfenis wordt verdeeld, gaat de erfenis in principe naar personen in de eerste groep. Als die er niet zijn, erven personen uit de tweede groep de nalatenschap etc. Binnen een groep wordt ook gekeken naar de kinderen van de bloedverwanten. Onder groep 1 vallen dus ook kleinkinderen en onder groep 2 de neven en nichten. Zijn er geen erfgenamen dan erft de staat alles. De groepen zijn als volgt onderverdeeld:
- echtgenoten (of geregistreerde partners) en kinderen
- ouders, broers en zussen
- grootouders
- overgrootouders
In principe hebben de echtgenoot en de kinderen recht op de erfenis. Zij erven ieder een even groot gedeelte. Als de echtgenoot nog leeft, dan krijgen de kinderen niet meteen hun deel uitbetaald. De echtgenoot is eigenaar van de hele nalatenschap. Hij mag er vrij over beschikken. De kinderen krijgen een geldvordering op hem ter waarde van hun erfdeel. Deze vordering kunnen zij in principe pas opeisen als de echtgenoot overlijdt of failliet gaat.
Testament
Wilt u niet dat uw erfenis volgens de wettelijke verdeling wordt verdeeld dan kunt u een testament maken. In een testament kunt u bijna alles regelen wat u wilt. U kunt iedereen die u wilt als erfgenaam aanwijzen. Deze erfgenaam krijgt na uw overlijden al uw bezittingen en schulden. Daarnaast kunt u in een testament ook degenen onterven die volgens het wettelijk erfrecht van u zouden erven. Een echtgenoot kunt u onterven, bij kinderen is dit niet mogelijk. Kinderen houden altijd recht op een deel van uw erfenis.
U kunt in een testament ook voorwaarden aan de aanvaarding van de erfenis opnemen. U kunt daarbij denken aan een uitsluitingclausule. Als uw kinderen getrouwd zijn, dan blijft de erfenis hun persoonlijke eigendom. Bij een scheiding kan de erfenis dan niet bij de ex-echtgenoot terecht komen.
Ook kan het maken van een testament uw erfgenamen belasting schelen. Als u bijvoorbeeld geld achterlaat aan personen in de tweede groep, dan erven uw ouders en uw broers en zussen. Zij betalen allemaal erfbelasting. Mochten uw ouders dan komen te overlijden, dan erven uw broers en zussen weer geld van hen, ook daarover betalen zij erfbelasting. Uw nalatenschap komt dus uiteindelijk bij uw broers en zussen uit. Dit had u ook via een testament kunnen regelen, dan hadden uw broers en zussen maar één keer erfbelasting te betalen.
Tip! Met name voor ongehuwd samenwonenden is het aan te raden om een testament op te stellen. Als er geen testament is, heeft de achterblijvende partner namelijk geen wettelijk recht op de nalatenschap.
Meer informatie
Kijk voor meer informatie over erfrecht en testamenten op notaris.nl.
Codicil
Voor kleine zaken, is het vaak handiger een codicil te maken. Een codicil is een handgeschreven (dus niet getypte) brief waarop de datum en uw handtekening staan. Met een codicil kunt u aantal zaken regelen voor na uw overlijden:
- Het toedelen van duidelijk en afzonderlijk omschreven inboedelgoederen zoals sieraden, meubels en kleren.
- Wensen over de begrafenis of crematie.
Geld, schilderijen, kunstvoorwerpen en onroerende zaken mogen niet per codicil aan iemand worden nagelaten.
Het voordeel van een codicil is dat u het zelf maakt. U hoeft er niet voor naar de notaris. U kunt het codicil gemakkelijk veranderen of intrekken door een nieuw te maken en het oude weg te gooien. Een nadeel is dat het kan zoekraken, of worden vernietigd door een kwaadwillend persoon. Het is belangrijk dat het codicil aan de bovengenoemde eisen voldoet. Is het codicil niet duidelijk of meerdere uitleg vatbaar, dan is het ongeldig.
