Beleggen: weet wat u koopt

De bekendste vormen van beleggen zijn beleggen in aandelen, obligaties, opties of beleggingsfondsen. Maar u kunt ook beleggen in onroerend goed, kunst, goud et cetera. Veelal geldt: hoe meer winst u kunt behalen, hoe groter het risico.
Opbrengst
Rente of dividend
De opbrengst verschilt per type belegging. Bij bepaalde beleggingen ontvangt u jaarlijks een vergoeding:
- rente bij obligaties
- dividend bij aandelen
De uitkering is vaak afhankelijk van hoe goed een bedrijf loopt. Het risico bestaat dat een bedrijf waarin u belegt, weinig of geen vergoeding uitkeert omdat het geen goed jaar heeft gedraaid.
Koerswinst
Bij de meeste beleggingen zit de opbrengst vooral in de koerswinst. U hoopt dat u de belegging voor meer geld verkoopt dan u heeft betaald. Soms krijgt u minder voor uw belegging terug dan u heeft betaald, u lijdt dan verlies.
Nettorendement
Bij beleggingen spreekt men vaak van rendement om aan te geven wat de belegging oplevert. Het is belangrijk om na te gaan of het gaat om bruto- of nettorendement. Kijk vooral naar het nettorendement. Bij het brutorendement zijn de kosten en premies nog niet van de opbrengst afgetrokken. Daardoor lijkt het alsof u meer krijgt dan uiteindelijk het geval is.
- Let op! Het nettorendement geeft een indicatie, maar biedt geen garantie.
Kosten
De kosten zijn afhankelijk van:
- het soort belegging
- de hoogte van het belegde bedrag
- of u volledig zelf belegt, van tevoren deskundig advies inwint of uw belegd vermogen volledig door iemand anders laat beheren
Verschillende termen
Er zijn meerdere termen voor de kosten van beleggen, zoals:
- aankoopprovisie
- transactiekosten
- administratiekosten
- beheerskosten
Vraag na met welke kosten u te maken heeft voordat u gaat beleggen.
Werkelijke kosten
Het is moeilijk om inzicht te krijgen in de hoogte van de werkelijke kosten. Aanbieders van beleggingen gebruiken verschillende manieren om de kosten uit te drukken:
- Een percentage van het bedrag dat u belegt.
- Een vast bedrag.
- Een vast startbedrag met daarnaast een variabel tarief per euro die u belegt.
- Het verschil tussen bruto- en nettorendement.
Tip! Reken de kosten om in een totaalbedrag. Dan weet u precies hoeveel beleggen u gaat kosten. Dat maakt het ook makkelijker om verschillende aanbieders van beleggingen met elkaar te vergelijken.
Kosten voor de financiële dienstverlener
Maakt u gebruik van een financieel adviseur of vermogensbelegger? Vraag goed na welke kosten hij rekent en hoeveel provisie hij ontvangt. De adviseur moet een zogenaamd Dienstverleningsdocument kunnen overhandigen waarin staat wat hij doet en tegen welke kosten. Reken dit ook om in een bedrag in euro's om meer duidelijkheid te krijgen over de prijs.
Vraag ook om de Financiële Bijsluiter. Dit geeft inzicht in de kosten van een beleggingsproduct.
Goed met geld

Speciaal voor ouders heeft het Nibud het boek Goed met geld, een praktische gids om kinderen met geld om te leren gaan.
Sparen of beleggen?
Beleggen kan meer opbrengen dan sparen. Maar beleggen biedt geen zekerheid. Als u spaart, bent u verzekerd van rente op uw spaartegoed. Het resultaat van beleggingen kan minder waard zijn dan u heeft uitgegeven. De belangrijkste keuze die u moet maken is: wilt u dat risico nemen? Of vindt u die onzekerheid onprettig?
Beleggingsverzekeringen
Dit is een levensverzekering waarbij de maandelijkse premie wordt belegd. Hierdoor is van tevoren onduidelijk hoeveel vermogen u uiteindelijk zal opbouwen. Bij beleggingsverzekeringen is het belangrijk dat u let op:
- de kosten voor de verzekeraar, de tussenpersoon en de beleggingen
- de risicopremie voor de overlijdensrisicoverzekering
Kosten van verzekeraars
Het is lastig om als consument inzicht te krijgen in hoe de verzekeraar de kosten berekent. Dat kan op verschillende manieren. Informeer welke kosten een verzekeraar in rekening brengt. Probeer grip te krijgen op die kosten: reken ze om naar een bedrag in euro's.
Risicopremie
Bij sommige verzekeraars bent u verplicht om u te verzekeren tegen vroegtijdig overlijden. Hiervoor betaalt u een risicopremie. Vaak moet u meer premie gaan betalen als de beleggingen minder opleveren dan verwacht. Van elke euro die u maandelijks betaalt om te beleggen, bent u dan een groot deel kwijt aan kosten voor de verzekeraar. Hierdoor wordt een kleiner deel daadwerkelijk belegd, waardoor u minder vermogen opbouwt.
Voor professionals
Voor de ervaren budgetbegeleider heeft het Nibud de training 'Coachend Budgetbegeleiden'. In deze training staan gedrag en gedragsverandering centraal.
Wanneer kan ik beleggen?
Beleggen is risicovoller dan sparen. Beleg daarom alleen geld dat u kunt missen. Als de belegging slecht rendeert, moet dit geen gevolgen hebben voor uw dagelijks leven. U moet nog gewoon boodschappen kunnen doen en de huur of hypotheek kunnen betalen. Beantwoord de volgende vragen om te kijken of u kunt beleggen:
- Hoeveel heeft u maandelijks nodig voor de noodzakelijke uitgaven (vaste lasten, voeding, kleding)?
- Hoeveel houdt u dan nog over van uw inkomen?
Houdt u maandelijks niets over? Dan is het niet verstandig om te gaan beleggen.
Spaarpotje voor (onverwachte) grote uitgaven
Houdt u maandelijks wel een bedrag over? Dan is het belangrijk dat u geld achterhoudt voor grotere uitgaven. Bijvoorbeeld om de vakantie of een reparatie aan de auto te kunnen betalen. De opbrengt van een belegging is onzeker. Daarom is het verstandig om op een spaarrekening een bedrag achter de hand te hebben. Bereken met de BufferBerekenaar hoeveel geld dat in uw situatie zou moeten zijn.
Wat kunt u wel beleggen? Als u meer spaargeld heeft dan de geadviseerde buffer, kunt u het resterende bedrag eventueel missen. Met dat geld kunt u meer risico nemen. Maar het hoeft niet. Houdt u niet van onzekerheden? Zet u het geld dan gewoon op een spaarrekening.
Voorbereiden
Het belangrijkste is: weet wat u wilt kopen en weet wat u koopt. Als u weet wat u wilt, wordt u ook niets aangepraat. Zet daarom van tevoren uw wensen op een rij, bijvoorbeeld of u veel of weinig risico wilt nemen. Zorg dat u achteraf niet voor verrassingen komt te staan en laat u goed informeren. Als u iets niet begrijpt, koop het dan niet. Zie ook: Toezicht en advies.
Meer over dit onderwerp
Voor ondernemers

Het Geldboek voor ondernemers gaat in op de financiële gevolgen van een eigen bedrijf.


