Tegemoetkomingsregelingen: voldoende bekend?

Voor huishoudens met een laag inkomen (bijvoorbeeld tot 120% van de geldende bijstandsnorm) bestaan er verschillende landelijke en lokale inkomensondersteunende regelingen. Volgens het Nibud is het niet mogelijk om langdurig op bijstandsniveau rond te komen, zonder van dergelijke regelingen gebruik te maken. Toch is uit onderzoek gebleken dat lang niet alle huishoudens die daar recht op hebben, er ook aanspraak op maken.

Redenen niet-gebruik van voorzieningen

Het Nibud maakt onderscheid tussen bewust en onbewust niet-gebruik:

• Van onbewust niet-gebruik is sprake als mensen niet op de hoogte zijn van de regelingen. Of ze kennen ze wel, maar denken dat zij er niet voor in aanmerking komen.
• Bewust niet-gebruik van voorzieningen doet zich voor als iemand wel van de regeling op de hoogte is en weet dat hij ervoor in aanmerking komt maar er toch geen gebruik van maakt. Men schaamt zich, voelt zich gestigmatiseerd of is te trots om dergelijke regelingen aan te vragen. Een andere oorzaak is de complexiteit van de regelingen: veel mensen weten niet precies hoe en waar ze de formulieren moeten aanvragen en invullen.

Tegengaan niet-gebruik van voorzieningen

Onbewust niet-gebruik

Dit kan vooral worden bestreden door goede, doelgroepgerichte voorlichting. Gemeenten moeten zoveel mogelijk bekendheid geven aan hun inkomensondersteunende regelingen. Dit kan bijvoorbeeld via huis-aan-huis bladen, maar ook door informatie neer te leggen bij welzijnsinstellingen of ouderenbonden. Ook het Nibud kan een bijdrage leveren aan de bekendheid van gemeentelijke regelingen bijvoorbeeld via de Geldkrant op maat. 

Bestandskoppeling

Voor mensen die de regeling wel kennen maar denken dat zij er niet voor in aanmerking komen kan bestandskoppeling goed werken. Huishoudens die kwijtschelding van gemeentelijke heffingen hebben aangevraagd, komen vermoedelijk ook in aanmerking voor andere regelingen. De gemeente kan deze mensen rechtstreeks benaderen, schriftelijk of via een huisbezoek en hen wijzen op deze mogelijkheden.

Berekenuwrecht.nl

In samenwerking met de stichting Stimulansz ontwikkelde het Nibud de internettool berekenuwrecht.nl. Via dit instrument kunnen burgers zelf berekenen of zij recht hebben op diverse landelijke en lokale regelingen. Ook diverse professionals binnen de gemeente kunnen dit instrument gebruiken in de voorlichting naar hun inwoners. Let op: nog niet alle gemeenten zijn aangesloten bij berekenuwrecht.nl. In dat geval kunnen alleen landelijke regelingen worden berekend.

Voor chronisch zieken, gehandicapten en ouderen is ook de website regelhulp.nl interessant. Deze site is speciaal gericht op voorzieningen voor de bovenvermelde groepen.

Bewust niet-gebruik

Dit is vooral tegen te gaan door procedures te vereenvoudigen. Hierbij kan in eerste instantie gedacht worden aan een verkorte aanvraag. Diegenen die al bij de gemeente bekend zijn hoeven dan niet al hun gegevens opnieuw in te vullen. Ook een formulierenbrigade, die mensen helpt bij het invullen van gegevens, kan hier een rol in vervullen. Ten slotte kan de bejegening van klanten door medewerkers van de sociale dienst een cruciale rol spelen in de overweging om al dan niet een regeling aan te vragen.

Print

Stuur door