CPB: Invloed van belastingen en premies op inkomen onduidelijk
27 november 2009
Het Centraal Planbureau (CPB) publiceerde deze week over de kosten van belastingen en premies over de laatstverdiende euro van werknemers. Werknemers met een looninkomen tot € 20.000 per jaar houden van elke meer verdiende euro zo’n 60 ŕ 70 cent extra besteedbaar inkomen over. Alle inkomensgroepen daarboven houden ongeveer de helft over. Ondanks de progressie in de loon- en inkomstenbelasting is de marginale druk al bij relatief lage inkomens betrekkelijk hoog, vanwege de premies voor zorgverzekering en pensioen en doordat de toeslagen voor huur, zorg en kinderen lager zijn naarmate het huishoudinkomen toeneemt. Dat vermindert de financiële prikkel om meer inkomen te verwerven, bijvoorbeeld door meer uren te werken of door een beter betaalde baan te krijgen vanwege scholing en/of promotie.
Hoge marginale druk vermindert prikkel om te gaan werken
De marginale druk geeft aan welk deel van de laatstverdiende euro werknemers moeten afdragen aan belastingen en premies, dan wel in mindering komt op door hen te ontvangen toeslagen. Bij een lage marginale druk krijgen werknemers een euro loonsverhoging bijna in zijn geheel zelf in handen. Dat geeft hen een sterke prikkel om inkomensverhoging na te streven. Een hoge marginale druk verzwakt die prikkel juist. Dit maakt het bevorderen van arbeidsparticipatie moeilijk.
Inzicht in marginale druk moeilijk
CPB vindt dat het voor de gemiddelde werknemer niet eenvoudig is om te bepalen hoeveel hij of zij uiteindelijk overhoudt bij een verbetering van het bruto inkomen. Door de invoering van nieuwe heffingskortingen en toeslagen is het belastingstelsel, dat in 2001 is vereenvoudigd, inmiddels weer behoorlijk complex.
Webwijzer werk & geld
Die complexiteit leidt er toe dat veel mensen geen idee hebben hoeveel meer werken netto oplevert. Sommigen hebben zelfs het idee dat extra uren werken wel eens zou kunnen leiden tot een lager netto inkomen. Uit het onderzoek van het CPB blijkt dat dat niet het geval is: het netto voordeel van weer of meer werken is vaak groter dan mensen vooraf hebben ingeschat. Om dit inzichtelijk te maken heeft het Nibud in samenwerking met de Taskforce DeeltijdPlus een rekentool ontwikkeld. Deze Webwijzer werk & geld rekent voor de eigen situatie het netto verschil uit bij meer (of minder) uren werken en laat indien wenselijk ook zien wat het netto betekent als partners samen in uren gaan schuiven.
Lees meer over de Webwijzer werk & geld