Partneralimentatie: wanneer en hoe
Ex-echtgenoten zijn wettelijk verplicht elkaar te onderhouden. De partner die geen of nauwelijks inkomen heeft, kan partneralimentatie vragen. Dit recht geldt alléén als er sprake is geweest van een huwelijk of van geregistreerd partnerschap. Na samenwonen hebben ex-partners geen onderhoudsplicht ten opzichte van elkaar.
Bedrag vaststellen
Heeft u kinderen, dan gaat kinderalimentatie altijd voor. U kunt de partneralimentatie in onderling overleg regelen, maar het kan ook via de rechter. Die kijkt bij het vaststellen van de partneralimentatie niet alleen naar de cijfers, maar ook naar uw situatie:
- Hij beoordeelt of iets in redelijkheid kan worden gevraagd. Het gaat er niet om of dit ook werkelijk gebeurt. Heeft bijvoorbeeld de ene ex-partner geen eigen inkomsten, maar kan hij of zij wel werken, dan houdt de rechter daar rekening mee.
- De rechter houdt ook rekening met de woonkosten. Misschien kan één van beide partijen goedkoper gaan wonen of een deel van het huis verhuren. Of misschien zijn er nog kinderen thuis die al verdienen. De rechter kijkt dan of zij kostgeld kunnen betalen.
Verzekeringen, leningen en pensioen
Een scheiding heeft ook gevolgen voor de verzekeringen en leningen die u tijdens uw huwelijk heeft afgesloten en voor de hypotheek en pensioenrechten. Deze zaken moeten onderling worden verdeeld. Vaak speelt 'hoofdelijke aansprakelijkheid' een belangrijke rol. Hoofdelijke aansprakelijkheid eindigt niet bij een scheiding, ook niet door een scheidingsconvenant. Houdt hier terdege rekening mee bij het vaststellen van de alimentatie.
Bijstand
Is er geen alimentatie, bijvoorbeeld omdat de draagkracht van uw ex-partner dat niet toelaat, dan kunt u aangewezen zijn op de bijstand. De gemeente probeert dan om de kosten van de bijstandsuitkering te verhalen op uw ex-partner.
Fiscaal
Degene die partneralimentatie ontvangt, moet hierover belasting betalen. Degene die partneralimentatie betaalt, kan dit bedrag aftrekken van de belasting.
Hoe lang?
Voor het vaststellen van de duur van de partneralimentatie is het belangrijk wanneer de scheiding is uitgesproken:
- Voor scheidingen die zijn uitgesproken vóór 1 juli 1994 geldt de partneralimentatieplicht maximaal 15 jaar. In uitzonderingsgevallen kan de alimentatiegerechtigde verlenging aanvragen via de rechter.
- Voor scheidingen die zijn uitgesproken ná 1 juli 1994 is de maximale periode voor partneralimentatie 12 jaar. Dit geldt zowel voor alimentatie die in onderling overleg is bepaald als voor alimentatie die de rechter heeft vastgesteld. Ook dan kan via de rechter eventueel verlenging worden aangevraagd.
- Wanneer een huwelijk korter dan 5 jaar heeft geduurd en er zijn geen kinderen geboren, dan is de duur van de alimentatieplicht maximaal gelijk aan de duur van het huwelijk.
Partneralimentatie vervalt wanneer de alimentatieontvanger opnieuw trouwt of gaat samenwonen. Wanneer bij de vaststelling van de alimentatie een bepaalde periode is afgesproken, vervalt de alimentatie na afloop van die periode.
De nieuwe situatie
Het is handig om een behoefteberekening te maken. Met andere woorden, wat heeft u nodig om in uw nieuwe situatie rond te kunnen komen? Hoe gaan uw inkomsten en uitgaven er nu uit zien? Wilt u inzage in gemiddelde uitgaven, dan is het Persoonlijk Budgetadvies een handig hulpmiddel. Is het inkomen nog onduidelijk en bent u op zoek naar referentiecijfers? Dan kan een voorbeeldbegroting een richtlijn geven.
Hulp nodig bij inning van de alimentatie?
Wordt de alimentatie niet (meer) betaald? Dan kunt u -tegen betaling- een beroep doen op het Landelijk Buro Inning Onderhoudsbijdragen (lbio.nl). Dat kan alleen als:
- De bijdrage is vastgesteld door de rechter.
- De alimentatieplichtige het afgelopen half jaar minimaal één keer niet heeft betaald.
Meer informatie
- In de Nibud-uitgave GeldWijzer Alimentatie & Co-ouderschap staat uitvoerig beschreven hoe de rechter alimentatie vaststelt. Ook staat er in wat de gevolgen zijn van een echtscheiding voor het inkomen van beide ex-partners. Tevens vindt u er voorbeelden en tips hoe u in de nieuwe situatie financieel kunt rondkomen.
- Kijk ook eens op Wijzeringeldzaken.nl/uit elkaar gaan. Het platform CentiQ, Wijzer in geldzaken is een initiatief van het ministerie van Financiën, waarin verschillende partners (waaronder het Nibud) samenwerken aan financiële consumentenvoorlichting.
