Financieel opvoeden

Wat zegt u als uw dochter om meer zakgeld vraagt? Misschien besteedt uw zoon zijn hele budget aan games of geeft hij juist liever niets uit. Hoe gaat u daarmee om? Het hoort allemaal bij de financiële opvoeding.

Waarom financiële opvoeding?

Financiële opvoeding is uw kinderen leren met geld om te gaan. Dat betekent:

• met een beperkt, vast bedrag een bepaalde periode leren overbruggen
• wensen kunnen afstemmen op inkomsten
• keuzes maken tussen wat nodig is en wat je graag zou willen

Financiële opvoeding is belangrijk, dat voorkomt schulden op latere leeftijd. Kinderen die al jong zelf leren kiezen waar zij hun geld aan uitgeven, komen minder vaak in de financiële problemen.

Leren omgaan met geld betekent ook dat je fouten mag maken. Onverantwoorde keuzes op jonge leeftijd kunnen leerzaam zijn. Ze kunnen voorkomen dat uw kind later door een verkeerde keuze in financiële problemen raakt.

• Twijfelt u wel eens over de beste aanpak als het gaat over de financiële opvoeding? Download deze veelgestelde vragen (pdf), grote kans dat andere ouders met dezelfde dilemma's worstelen...
• Tip: Geef het goede voorbeeld! Als u laat zien hoe u uw financiële wensen en mogelijkheden tegen elkaar afweegt, loopt u grotere kans dat uw kinderen dat later ook kunnen.

Leren sparen

Het is voor kinderen belangrijk om ervaring op te doen met sparen. Voor grote uitgaven zullen ze later ook moeten plannen. U kunt uw kind ook leren geld te reserveren voor onverwachte uitgaven, leuke of minder leuke. Daar zal uw zoon of dochter later absoluut profijt van hebben. Een spaarpot is daarom een leuke start, kinderen vinden het vaak stimulerend om te zien dat het bedrag groeit. Bij een ouder kind kunt u samen een kinderspaarrekening uitzoeken en openen.

Zakgeld en kleedgeld

Met zakgeld en kleedgeld bereidt u uw kinderen voor op financiële zelfstandigheid. Kinderen krijgen een beperkt budget om een bepaalde periode te overbruggen. Ze leren dat niet alles kan en dat er gespaard moet worden voor grotere uitgaven. U vindt hier ook richtbedragen voor verschillende leeftijden.

Vuistregels

• Geef steeds hetzelfde bedrag op een vast tijdstip.
• Spreek vooraf af hoe lang uw kinderen met het zakgeld moeten doen (bijvoorbeeld een week, maand of kwartaal) en wijk daar niet vanaf.
• Geef duidelijk aan wat uw kinderen wel en niet van het zakgeld moet betalen.
• Hou in gedachten dat zakgeld geen loon is en ook geen middel om te straffen.

Het werkt vaak goed als u de gemaakte afspraken netjes op papier zet: print bijvoorbeeld een mooi zakgeldcontract en onderteken het samen! Zet hierin tot wanneer het contract loopt, het bedrag, wanneer en hoe u betaalt en wat uw kind zelf moet betalen.

Weerbaar tegen reclame

Kinderen hebben steeds meer te besteden. Dat begint met een paar euro, maar een 15-jarige geeft al gauw € 100,- per maand uit. Ze laten zich daarbij gemakkelijk leiden door reclame. Fabrikanten weten reclame dan ook feilloos af te stemmen op kinderen.

Het Nibud vindt het belangrijk dat kinderen leren reclame te doorzien. Ze moeten hun uitgaven baseren op wat ze zélf leuk of belangrijk vinden. U kunt uw kinderen helpen door samen naar reclame te kijken en erover te praten. Of door ze zelf te laten ontdekken dat reclame niet altijd de waarheid vertelt. Op die manier leren ze de trucjes van reclamemakers te doorzien. Meer informatie over kinderen, reclame en media vindt u op reclamerakkers.nl.

Lenen

Lenen wordt door steeds meer jongeren normaal gevonden. Uit het Nibud-Scholierenonderzoek (2011) blijkt dat 63% van de scholieren wel eens geld leent. Het gaat meestal om kleine bedragen, maar soms lenen jongeren ook voor de aanschaf van een scooter of een vakantie. Ook schulden door de mobiele telefoon komen onder scholieren voor.

Lenen is niet per definitie verkeerd, als het maar binnen het budget past. Later krijgen veel mensen te maken met lenen, bijvoorbeeld in de vorm van een hypotheek. Het is dus belangrijk dat kinderen leren wat verantwoord lenen is. Dat betekent van tevoren nadenken hoe lang en hoeveel er afbetaald moet worden, en of dat lukt binnen het budget. Op Nibud.nl/scholieren kunnen jongeren leren een begroting te maken. U kunt ook samen een begroting maken.

Filmpje

Al doe je nog zo je best om je kinderen goed met geld om te leren gaan, het kan gebeuren dat ze deze vaardigheden toepassen op een manier die je niet voor ogen had... Dat overkomt ook de vader in dit filmpje!