Financiën? Zelf regelen!

Financiële zelfredzaamheid is hét centrale thema binnen de budgetbegeleiding. Mensen leren om (weer) zelfstandig hun financiën te regelen en daar de verantwoordelijkheid over te dragen. In tegenstelling tot budgetbeheer, waarbij andere partijen tijdelijk het beheer over de financiën overnemen.

Financieel zelfredzaam

Wanneer is iemand financieel zelfredzaam? Dat is niet alleen op het moment dat je zelf al je geldzaken kunt regelen, maar ook dat je weet wanneer je hulp zou moeten inroepen. Belangrijk is om in te schatten in hoeverre de cliënt in staat is om financieel zelfredzaam te zijn. Is het nodig dat iedereen zijn eigen belastingaangifte doet? Nee, maar wel dat je zelf actie onderneemt dat de aangifte wordt gedaan en dat de juiste papieren bij de belastingconsulent worden ingeleverd.

Nibud-competenties

Het kan lastig zijn om erachter te komen of iemand financieel zelfredzaam is. Mensen hebben de neiging om zaken rooskleuriger weer te geven dan ze zijn. Een handvat zijn de Nibud-competenties. Aan de hand hiervan kunt u onderzoeken wat een cliënt kan en niet kan. Ook bieden deze competenties handvatten hoe u de cliënt een stap verder kunt brengen naar financiële zelfredzaamheid.

Daarnaast is ook de gedragskant belangrijk. Iemand kan wel over de juiste vaardigheden beschikken, maar deze niet toepassen. In theorie is deze persoon financieel zelfredzaam, maar in de praktijk zal hij dat niet laten zien.

• Meer over deze processen is te lezen bij financieel gedrag.

Drie stappen in budgetbegeleiding

Stap 1: Wat kan uw cliënt nu al? Hiervoor kunt u gebruikmaken van de Nibud-competenties en het boek 'Geld en gedrag' waar deze competenties verder worden toegelicht.

Stap 2: Wat zou uw cliënt moeten kunnen? Wat is reëel om van uw cliënt te vragen? En welke hulp moet er dan nog meer worden ingeschakeld?

Stap 3: Welke acties kunt u ondernemen? Op de Schuldpreventiewijzer vindt u een overzicht van allerlei mogelijke middelen die u kunt inzetten.

Hulpmiddelen van het Nibud

• Nibud Geldkrant, voor cliënten die zelfstandig aan de slag kunnen.
• Cursus 'Omgaan met geld'. U kunt ook die modules downloaden die voor uw cliënt van toepassing zijn
• Mijn geldzaken? Die regel ik zelf! Voor mensen met een lage opleiding of verstandelijke beperking is financiële zelfredzaamheid niet vanzelfsprekend. Het aanleren van vaardigheden om goed met geld om te gaan vraagt bij deze groepen vaak om extra inspanningen van de budgetbegeleider. Dit pakket biedt eenvoudige informatie over financiën, gekoppeld aan de mogelijkheid om geldzaken overzichtelijk bij te houden en op te bergen.
• Het Nibud heeft in opdracht van Netwerk Kinderwens Verstandelijk Gehandicapten (NKVG) 'Wat kost mijn wens?' ontwikkeld.
  Met deze tool wordt inzichtelijk dat het bij geld uitgeven draait om het maken van keuzes. Om een wens in vervulling te laten gaan, zoals een huisdier of een verre reis, zullen andere uitgaven geschrapt moeten worden. Bijvoorbeeld minder vaak uitgaan. Na afloop wordt direct duidelijk of de wens betaalbaar is en zo ja, of hiervoor andere dingen moeten vervallen.