Soorten leningen

Er zijn verschillende soorten leningen. Een lening wordt ook wel een krediet genoemd. Als u een hypotheek afsluit is uw huis het onderpand voor de lening. Kredieten die worden afgesloten zonder onderpand worden consumptieve kredieten genoemd. Het Nibud legt de verschillen tussen deze leningen uit.

Lenen kost altijd geld

Bij leningen denken veel mensen aan een persoonlijke lening of doorlopend krediet. Maar er zijn veel meer soorten leningen. Misschien denkt u dat u zelf geen geld heeft geleend. Maar als u onderstaand lijstje bekijkt, is dat misschien toch het geval.

In onderstaande lijst staan alle soorten leningen met uitleg over de specifieke kenmerken. Er zijn veel verschillen tussen deze vormen van lenen, maar feit blijft dat lenen altijd geld kost. Ook worden deze leningen geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie.

Top 3

leningen:
1. bank
2. familie vrienden
3. creditcard

Soorten leningen

  1. Doorlopend krediet
  2. Persoonlijke lening
  3. Roodstand
  4. Flitskrediet
  5. Huurkoop
  6. Postorderbedrijf/Thuiswinkelorganisaties
  7. Klantenkaarten
  8. Creditcards
  9. Leasen
  10. Lenen met onderpand
  11. Hypotheken

1. Doorlopend krediet

Bij een doorlopend krediet krijgt u een kredietlimiet. Dat is het bedrag dat u maximaal mag lenen. Dit is bijvoorbeeld 10.000 euro. U kunt het hele bedrag in één keer opnemen. Bijvoorbeeld voor een grote aankoop. U mag het bedrag ook in delen opnemen. Vanaf het moment dat u geld heeft opgenomen, begint u ook met aflossen. Iedere maand betaalt u minimaal 2 procent van het opgenomen bedrag.  Heeft u het hele bedrag opgenomen en weer terugbetaald? Dan kunt u weer opnieuw lenen.

Tip:
Lees op de website van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) meer over een doorlopend krediet.

Variabele rente

Vaak is de rente op een doorlopend krediet lager dan bij andere kredietvormen. Een nadeel is dat de rente variabel is: de rente staat niet voor de hele looptijd vast. Wel betaalt u elke maand een vast bedrag aan rente en aflossing. Welk deel van dat bedrag aflossing is en welk deel rente, hangt af van de rentestand op dat moment. Dus u weet van tevoren niet precies hoe lang u moet afbetalen. Met het minimale bedrag bent u minstens 4 jaar aan het aflossen. U moet zelf actie ondernemen als u meer per maand wilt aflossen en dus sneller van de lening af wil zijn.

2. Persoonlijke lening

Bij een persoonlijke lening leent u een van tevoren vastgesteld bedrag. Bij het afsluiten van de lening staan de hoogte van de rente en de looptijd vast. U weet zo altijd precies waar u aan toe bent.

Rente is vast

De rente op een persoonlijke lening is hoger dan de rente op een doorlopend krediet. Dit komt doordat u bij een persoonlijke lening de garantie heeft dat de rente vast blijft staan. Als de marktrente stijgt, merkt u daar dus niets van. Andersom geldt ook: als de marktrente daalt, blijft uw rente even hoog.

3. Rood staan

Rood staan betekent dat u meer geld kan opnemen dan u zelf op uw rekening heeft. Er is dan een krediet gekoppeld aan uw betaalrekening. U kunt vaak tot een bepaald bedrag rood staan op uw betaalrekening. Bijvoorbeeld tot 1000 of 2500 euro. Iedere keer dat u gebruikmaakt van deze kredietmogelijkheid, betaalt u rente over het opgenomen bedrag. U betaalt bij toegestaan rood staan een lagere rente dan bij een ongeoorloofde roodstand.

Tip:
Bij de meeste banken kunt u instellen dat u een e-mail of SMS krijgt als u rood komt te staan.

4. Flitskrediet

Via internet of sms is het mogelijk om snel een klein bedrag te lenen. Deze leningen moet u binnen een korte tijd terugbetalen. Bijvoorbeeld binnen twee weken. Deze lening wordt flitskrediet of minikrediet genoemd. Door de korte looptijd vielen deze leningen niet onder de bestaande wetgeving voor kredieten. Aanbieders maakten daar handig gebruik van door hoge kosten te rekenen. Dit noemden zij geen rente, maar behandelingskosten.

Inmiddels is in de wet vastgelegd dat een flitskrediet aan dezelfde voorwaarden moet voldoen als andere kredieten. Alle verplichte kosten bij het afsluiten, moeten in een rentepercentage worden omgerekend. Dit mag niet meer zijn dan 14 procent per jaar. De verstrekkers van flitskrediet hebben daarom hun aanbod aangepast.  Ze vragen nu (extra) geld voor bepaalde diensten, zoals:

  • een garantiestelling
  • een advies over verzekeringen
  • het snel overboeken van het geld

Deze diensten zijn in theorie misschien niet verplicht, maar in de praktijk waarschijnlijk wel noodzakelijk. In dat geval zijn dit soort leningen erg duur.

Daarnaast rekenen de leningverstrekkers forse boetes wanneer u te laat terugbetaalt. Ook als u maar één dag te laat bent.

Heeft u op korte termijn geld nodig? Denk dan goed na voordat u gebruik maakt van een dergelijk flitskrediet. Als het echt nodig is, is rood staan een minder dure optie. Zo kost 150 euro rood staan, tegen 14 procent gedurende 21 dagen, minder dan 1,50 euro. Dit is veel minder dan de 25 euro die sommige partijen vragen voor bijvoorbeeld een spoedboeking of een garantiestelling.

5. Huurkoop

Als uw autodealer u een lening voor de aanschaf van een auto aanbiedt, gaat het vaak om huurkoop. Na een aanbetaling betaalt u het restant van de koopsom in termijnen. U bent pas eigenaar als u de laatste termijn hebt afbetaald. Voor die tijd huurt u de auto van de dealer.

Er zijn nadelen aan huurkoop. Als u de maandelijkse aflossing niet kunt opbrengen, en u heeft het bedrag nog niet voor 75 procent afbetaald, bent u uw auto kwijt. Is de opbrengst van de auto niet genoeg is om uw schuld af te betalen? Dan moet u de rest alsnog betalen. Verder betaalt u bij huurkoop meestal een hele hoge rente, hoger dan bij een bank bijvoorbeeld.

6. Postorderbedrijf, thuiswinkelorganisaties of webshops

Wehkamp en Otto zijn voorbeelden van postorderbedrijven. Ze bieden producten via catalogi of internet aan. Deze bedrijven bieden u de mogelijkheid om de rekening in termijnen te betalen, met rente. Ook als het om lage bedragen gaat. Het gaat dan om het zogenaamd postorderkrediet.

Doorlopend krediet: vaak hoge rente

Het is ook mogelijk om een soort doorlopend krediet te hebben bij thuiswinkelorganisaties. U mag dan tot een bepaalde limiet aankopen doen, bijvoorbeeld tot 1.000 euro. Als u een deel van de rekening heeft betaald, mag u weer nieuwe aankopen doen. U betaalt bij een thuiswinkelorganisatie vaak een hogere rente dan bij een lening van een bank.

7. Klantenkaarten

Steeds meer winkels en bedrijven geven klantenkaarten of winkelpasjes uit. Met sommige daarvan kunt u ook op krediet kopen. Dit is dan vergelijkbaar met een creditcard. Met sommige klantenkaarten koopt u een artikel, waarvoor u later de rekening krijgt. Soms kunt u de rekening in termijnen betalen.

Kredietlimiet en hoge rente

Als u een deel van het bedrag hebt betaald, mag u vaak weer opnieuw aankopen doen op krediet. Hier zit vaak wel een bepaalde limiet aan. U betaalt voor een klantenkaart met krediet een hoge rente.

8. Creditcards

Creditcards worden uitgegeven door bankinstellingen en creditcardorganisaties. Bijvoorbeeld MasterCard of Visa. Met een creditcard kunt u in veel winkels, hotels en restaurants betalen. Zowel in binnen- en buitenland. Ook op internet kunt u betalen met een creditcard. U kunt met een creditcard betalen tot een bepaalde limiet is bereikt. Met een creditcard koopt u op rekening.  Deze rekening wordt enkele weken later van uw betaalrekening afgeschreven. U stelt zo de betaling als het ware uit.

Hoge rente

Soms bieden creditcardorganisaties de mogelijkheid de rekening in termijnen te betalen. Als u in termijnen betaalt, krijgt u te maken met een hoge rente. U bent meestal duurder uit dan met een lening bij een bank. U betaalt ook voor het bezit van de creditcard. Dit is meestal 20 tot 50 euro per jaar.

9. Leasen

Bij leasen betaalt u een aantal jaren een vast bedrag per week of per maand. Er zijn twee vormen van leasen: financiële leasing en operationele leasing.

Financiële leasing

Financiële leasing lijkt veel op huurkoop. Het is mogelijk voor bijvoorbeeld de aankoop van een keuken of parket. Meestal worden bepalingen over onderhoud en garantie in de leaseovereenkomst opgenomen. In veel gevallen kunt u aan het eind van de leaseperiode het product aankopen tegen een symbolisch bedrag. Pas als u het bedrag van de koopoptie hebt betaald, bent u eigenaar.

Als u de aflossing niet meer kunt opbrengen, en u heeft nog geen 75 procent van uw schuld afbetaald, kan de leasemaatschappij het product opeisen. De rente die u bij financiële leasing betaalt, is aftrekbaar voor de belasting als u het product gebruikt voor verbetering van de eerste eigen woning.

Operationele leasing

Deze vorm van leasen lijkt meer op huren. Na afloop van het contract bent u bij operationele leasing geen eigenaar van het artikel. Auto’s worden bijvoorbeeld op deze manier aangeboden (‘private lease’). U kunt het artikel na afloop wel kopen. Voordat u een leaseovereenkomst sluit, is het raadzaam een vergelijking te maken met een persoonlijke lening of een doorlopend krediet. Betrek daarbij de rente die u moet betalen en alle overige voorwaarden van de verschillende financieringsvormen. Lees ook: ‘ Waar moet u op letten bij private lease‘  (AFM).

Als u wilt kiezen tussen financiële en operationele leasing, kunt u van tevoren bedenken of u van plan bent het artikel uiteindelijk te kopen.

10. Lenen met onderpand

Bij lenen met onderpand leent u een bedrag met financiële of materiële bezittingen als onderpand.

Pandkrediet of terugkoop

Er zijn bedrijven waar u artikelen als elektrische apparaten of sieraden kunt verpanden. Het artikel wordt opgeslagen bij het bedrijf. In ruil daarvoor krijgt u een geldbedrag in handen. Wanneer u weer genoeg geld heeft, kunt u het artikel weer terugkopen. Tegen betaling van het geleende bedrag en een opslag. Deze bedrijven heten pandhuizen of lommerds. Haalt u het artikel niet binnen een bepaalde termijn op? Dan kan het pandhuis het artikel verkopen.

In Den Haag en Amsterdam zijn dit gemeentelijke instellingen. Bijvoorbeeld de Stadsbank of Bank van Lening. In overige plaatsen zijn ook commerciële bedrijven actief als pandhuis.

Pandkrediet kan handig zijn als u snel geld nodig heeft. De kosten ervan zijn behoorlijk hoog. De opslagkosten zijn veel hoger dan de rente van de meeste kredieten. De gemeentelijke pandhuizen rekenen het maximale rentepercentage van 14 procent op jaarbasis. Commerciële bedrijven zitten daar vaak ver boven.

Bij een pandkrediet heeft u geen schuld. U hoeft geen rente te betalen en u wordt niet achtervolgd door schuldeisers. Het ergste wat kan gebeuren is dat u het artikel niet meer terug kunt kopen.

Bij aanhoudende problemen niet doen

Heeft u aanhoudende geldproblemen? Dan is pandkrediet geen oplossing voor u. U zult waarschijnlijk niet voldoende geld bij elkaar krijgen om het artikel terug te kopen. Heeft u geld nodig en bent u niet aan het artikel gehecht? Dan kunt het artikel ook verkopen. Dat kan bij het pandhuis, maar ook via andere kanalen. Bijvoorbeeld via Marktplaats. Vaak krijgt u daar dan meer voor dan bij verpanden.

Voorschot effecten

Bezit u effecten? Dan is het mogelijk om met die effecten als onderpand krediet te krijgen. Het maakt niet uit waaraan u het krediet besteedt. Vaak wordt een dergelijk krediet gebruikt om nieuwe effecten te kopen. Vanwege het onderpand kan de rente lager zijn dan de rente op een doorlopend krediet of persoonlijke lening. Een nadeel is dat het onderpand minder waard wordt als de koersen dalen. De bank kan u dan verzoeken het onderpand aan te vullen.

Belening levensverzekering

Een andere manier om lening met onderpand te krijgen is een polis van de levensverzekering te belenen. Dit kan alleen als in de voorwaarden van de levensverzekering staat dat de polis te belenen is. Het krediet kunt u krijgen bij de verzekeraar van de levensverzekering. Het bedrag dat u zo kunt lenen is zo’n 90 tot 100 procent van de afkoopwaarde. U kunt het krediet opnemen tot uiterlijk de einddatum van de verzekering.

11. Hypotheken

Een hypotheek is in verschillende opzichten een speciaal soort lening. Een hypotheek is het bedrag dat u leent voor de aankoop van onroerend goed. Dit is meestal een woonhuis. Dat onroerend goed dient als onderpand voor de lening. Als u rente en aflossing niet betaalt, kan de bank het huis verkopen om zo zijn geld terug te krijgen.

Tip:
Lees meer over het kiezen van een hypotheek.

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder

We willen graag een nieuwe keuken en hebben daarom destijds bij de notaris al gekozen voor een hogere hypotheek.”

— Chantal Galesloot uit den Bosch

Contact

U kunt op verschillende manieren contact opnemen met het Nibud.

Ga verder
27 mei 2015

Nibud helpt (aankomende) studenten bij voorbereiding op nieuw studiefinancieringsstelsel

lees meer › persbericht

Risicometer Lenen

De Risicometer Lenen laat direct zien of een lening past in uw persoonlijke begroting.

lees meer › tool
04 mei 2015

Flitskredieten in Engeland

lees meer › blog

Een studieschuld bij DUO

Een studieschuld terugbetalen: wat zijn de regels en voorwaarden van DUO en wat kun je zelf doen om de kosten te beperken?

lees meer › artikel

Besparen op gas en elektriciteit

Door uw elektrische apparaten en uw verwarming slim te gebruiken, kunt u flink besparen op gas en elektriciteit.

lees meer › artikel

Nibud Bufferberekenaar

Bereken met de BufferBerekenaar of u voldoende geld achter de hand heeft.

lees meer › tool

Lenen en schulden bij DUO

Er verandert veel op het gebied van studiefinanciering met ingang van studiejaar 2015/2016. Hoe zit het precies?

lees meer › artikel