De weg naar werk

Je helpt mensen met een uitkering het beste door ze uit die uitkering te halen en te zorgen dat ze werk krijgen. Dat is de filosofie achter de nieuwe Participatiewet. Mooi, maar waarom nemen zoveel gemeentes een afwachtende houding aan?

Als je mensen een baan aan kan bieden met een salaris van minimaal 100 procent van het wettelijk minimumloon, ook als zij (door wat voor omstandigheden dan ook) eigenlijk niet in staat zijn dit inkomen bij elkaar te verdienen, is dat de beste hulp op weg uit een situatie van armoede. Dat is de filosofie achter de nieuwe Participatiewet. Maar bij de totstandkoming van deze wet moesten zoveel hobbels worden genomen, dat het enthousiasme langzaam plaats maakt voor moedeloosheid en een afwachtende houding.

Van drie wetten naar één

Eerst was er de WWB…, en de WSW…, en de Wajong. Drie wetten met ieder hun eigen financieringsstromen. En dat is niet handig. Want een belangrijke doelstelling van al deze wetten is om mensen (weer) aan het werk te krijgen en te houden. Maar wat als het re-integratiepotje van de Wajong leeg is en er zijn nog wel WWB-gelden? Hebben de mensen met een Wajong-uitkering dan gewoon pech?

Dat moet anders kunnen, dacht men in het vorige kabinet. En zo kwam er de Wet Werken naar Vermogen. Deze wet zou de drie bovengenoemde wetten integreren, waardoor er efficiënter gewerkt zou kunnen worden. Een mooi streven, maar wel een enorme inspanning voor gemeenten, niet in de laatste plaats omdat (het grootste deel van) het Wajong bestand zou worden overgeheveld van het UWV naar gemeenten. Dat gaat om duizenden, zo niet tienduizenden mensen.

Net even anders

Maar de gemeenten gingen aan de slag met de voorbereidingen. Zou de wet eenmaal door de Kamer zijn, dan waren zij er klaar voor. En toen viel het kabinet…..

Maar ook de nieuwe coalitie zag wel brood in het integreren van de drie wetten. En zo ontstond het idee voor de Participatiewet. Een soort Wet Werken naar Vermogen, maar dan net even anders. En weer gingen de gemeenten aan de slag met de voorbereidingen.  En toen kwam er een sociaal akkoord…..

Enthousiast blijven

Onlangs bezocht ik één van de SZW-dagen. Enthousiast vroeg de dagvoorzitter aan de zaal welke gemeenten  al bezig waren met de Participatiewet, die per 1 januari 2015 zal worden ingevoerd. Hier en daar ging aarzelend aan hand omhoog. “Dat is nog niet zoveel”, stelde de dagvoorzitter ietwat teleurgesteld vast.

René Paas, voorzitter van Divosa,  legde even later zijn vinger precies op de zere plek: “misschien had je niet moeten vragen welke gemeenten er al bezig zijn met de Participatiewet, maar welke gemeenten er nog bezig zijn met de Participatiewet”.

Want hoe goed de bedoelingen ook zijn en hoe bereidwillig de gemeenten ook met de uitvoering aan de slag willen, als de regels steeds veranderen is het moeilijk om enthousiast te blijven. En dat is jammer, vooral voor de mensen waar het uiteindelijk om gaat. Want de snelste weg uit de armoede is nog altijd de weg naar werk.

• Nibud-informatie over minimabeleid